Hiriautatpa

Life Cycle (6)

05 Aug 2008 1 Comment

by Juan in က်န္းမာေရး, အက္ေဆး

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာကို သံသရာ ဟုေခၚသည္ (၆)

က်န္းမာေရး အသံုး စရိတ္ ႏွင့္ ေဆးဖိုး၀ါးခ
ေစ်းကြက္ ထဲမွာ ေအာင္ပန္းပန္ လို႔ ေအာင္လံ တံခြန္ လႊင့္ထူ ထားတဲ့ ပုဂၢလိက ကုသ ေရး ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္း ဟာ အေမ ရိကန္ တစ္ႏိုင္ငံ လံုးကို လြန္ခဲ့ တဲ့ အႏွစ္ ေလးဆယ္ ေလာက္က စလို႔ ၀ါးမ်ိဳ ပစ္လိုက္ တယ္။ ဘာသာေရး အသင္း အဖြဲ႔ အခ်ိဳ ႔ရဲ ႔ ခေနာ္ ခနဲ႔ မျဖစ္ စေလာက္ အခမဲ့ ေဆးရံု ကေလး မ်ားနဲ႔ အစိုးရ ရဲ ႔ Medicare & Medicaid program ေခၚ သက္ၾကား အိုနဲ႔ ဒုကၡိတ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ မျဖစ္စေလာက္ ကလြဲ လို႔ ေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္ တို႔ ေရႊျပည္ႀကီး မွာလည္း ယခင္ စာဘူးေတာင္း သာသာ ပုဂၢလိက ေဆးခန္း ေလးမ်ား ရန္ကုန္ ေရႊဘံု သာလမ္း ေလာက္မွာ ပဲ က်ိဳးတို႔ က်ဲတဲ ရွိခဲ့ ရာက ေစ်းကြက္ လိႈင္းလံုး ႀကီးေတြ ရိုက္ခတ္တဲ့ ၁၉၉၀ ျပည္လြန္ ႏွစ္မ်ား ကစလို႔ ပုဂၢလိက ေဆးရံု ေဆးခန္း မ်ားဟာ ကလလ ရည္ၾကည္ သေႏၶ တည္လာ လိုက္တာ အခ်ိန္ တိုတို အတြင္း အေျခ ခိုင္ အသားက် လာၾကတယ္။ ဘယ္စီးပြား ေရးလုပ္ငန္း မွ မယွဥ္ ႏိုင္ေလာက္ ေအာင္ ဖြံ႔ၿဖိဳး လာတယ္။ ခႏၶာ ရွိသေရြ ႔ ေ၀ဒနာ ရွိမွာ မို႔ ေဖာက္သည္ မရွိမွာ ဘယ္ေတာ့ မွပူ စရာ မလိုတဲ့ လုပ္ငန္းကိုး။
၀န္ေဆာင္မႈ သေဘာလည္းပါ၊ ေစ်းကြက္ စံနစ္ လည္းျဖစ္လို႔ လက္၀ါးႀကီး အုပ္ (Monopolize) လုပ္လို႔ မရပဲ အၿပိဳင္ အဆိုင္ ေတြမ်ား လာတယ္။ ဒီလို ဆိုေတာ့ ကိုယ့္ေဆးခန္း လူမ်ားမ်ား၀င္ဖို႔ ဆြဲေဆာင္ တဲ့ နည္းလမ္း ေတြ သံုးလာ ၾကရ ၿပီေပါ့။ လူနာ ေတြကို ကံစမ္းမဲ နဲ႔၊ ေမာ္ဒယ္ ရွိဳးပြဲ နဲ႔ ဆြဲေဆာင္လို႔ မရဘူး။ လူနာ ႏွစ္ေယာက္ က်ဳပ္တို႔ ေဆးရံု တက္ရင္ ေနာက္ထပ္ တစ္ေယာက္ အလကား တက္ခြင့္ ေပးမယ္ တူးပလပ္စ္၀မ္း ပါလို႔ ပရိုမိုးရွင္း လုပ္လို႔ မရတာ လဲေသခ်ာ တယ္။ ဒီမွာ တင္ပဲ အရည္ အေသြးျမင့္ ကုသေရး လုပ္ငန္း (Quality Health Care) ဆိုတဲ့ စကားလံုး ကိုႏႈတ္တက္ ရြရြ ရြတ္ဆို ၾကေတာ့တယ္။ ကုသမႈ အရည္ အေသြး ျမင့္ေလ၊ ေ၀ဒနာ ေပ်ာက္ကင္း ခ်မ္းသာ ဖို႔အာမခံ ခ်က္ေပးႏိုင္ ေလ၊ လူနာမ်ားမ်ား ရဖို႔ ေသခ်ာေလ၊ ဆိုေတာ့ ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲ အေတြ႔အႀကံဳ ရင့္ ဆရာ၀န္ ေဂၚဇီလာ ႀကီးမ်ား၊ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေရာဂါ ရွာေဖြေရး စက္ကရိယာ မ်ား၊ ျပည္သူ႔ ေဆးရံုမ်ား မွာ အိပ္မက္ေတာင္ မမက္၀ံ့ တဲ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ကုသေရး အသံုး အေဆာင္မ်ား၊ လိႈက္လွဲ ပ်ဴဌာ ယဥ္ေက်း ၿပီးျမင္ရံု နဲ႔ ရင္တုန္ သြားရမဲ့ ဧည့္ႀကိဳ မယ္ကေလးမ်ား၊ အပ်ံစား လူနာ နားေန ခန္းမ်ား၊ မ်က္စိပႆာဒ ရွိဖို႔ ဘာညာ၊ အကြန္႔ အညြန္႔ ေတြကို အၿပိဳင္ အဆိုင္ ထင္တိုင္းႀကဲ ၾကေတာ့တယ္။ ဟိုတယ္ ေဆးရံု ၀န္ေဆာင္မႈ (Hotel Hospital Service) ဆိုတဲ့ စကားလံုး ေတာင္သံုးလာ ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေနာင္ အျမတ္ အစြန္း ကိုေမွ်ာ္ကိုးၿပီး ထည့္လိုက္ ရတဲ့ အရင္း အႏွီး ကေၾကာက္ စရာေကာင္း ေလာက္ေအာင္ ႀကီးလာတယ္။ ေဆးရံု ေၾကာ္ျငာ ေလးတစ္ခု ဖတ္ၾကည့္ ၾကပါစို႔…………………………………..။
“ကြ်ႏ္ုပ္ တို႔၏ ေဆးရံုႀကီး သည္ ႏိုင္ငံ တကာ အဆင့္မွီ ေဆးကုသ မႈကို ေပးစြမ္း ႏိုင္ယံု မွ်မက ေဆးရံုတြင္း ႂကြေရာက္ လာသူ သဗၼဴရိသ အႏြယ္၀င္ သူေတာ္စင္ မိတ္သဟာ အေပါင္းအား ခ်စ္စဖြယ္ ေကာင္းလွၿပီး ခ်ိဴသာ ယဥ္ေက်း လြန္းလွ သည့္ ဧည့္ႀကိဳမယ္ ကေလးမ်ားက အၿပံဳးပန္း မ်ားျဖင့္ ပထမ ဆံုးႀကိဳဆို ပါရေစ။ မိတ္ေဆြ ေဆာင္ရြက္ စရာ ကိစၥရပ္ အားလံုး ကို၀န္ေဆာင္မႈ ၀န္ထမ္းမ်ားက ေသခ်ာ ေစ့စပ္စြာ လုပ္ေဆာင္ေပးပါမည္။ ေရႁမႇဳပ္ ဆိုဖာ တြင္ထိုင္ရင္း ဧည့္ ခန္း ေဆာင္ အတြင္း မွစိမ္းလန္း စိုေျပေသာ ေရာင္စံု ပန္းမာန္ မ်ား ႏွင့္ ေရပန္း မ်ားကို ၾကည့္ရႈ ခံစားရင္း မိတ္ေဆြ စိတ္ခ်မ္း သာစြာ ေနထိုင္ပါေလ။ မိတ္ေဆြ ခံစားေနရ ေသာေ၀ဒနာ ကိုပိန္းၾကာ ဖက္တြင္ ေရမတင္ သလို ေလွ်ာက် ေပ်ာက္ကင္း ေအာင္ ကုသ ေပးႏိုင္ စြမ္းရွိ သည့္ ၀ါရင့္၊ သမၻာရင့္ ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲ၊ လက္လက္ထ၊ ဆရာ၀န္ ႀကီး ႏွင့္ေဆြးေႏြးပါ။ ေဆးရံု တြင္ တက္ေရာက္ ကုသရန္ လိုအပ္ ပါက ၾကယ္ငါးပြင့္ အဆင့္ ဟိုတယ္ ၀န္ေဆာင္မႈ ထက္ သာလွ်င္သာမည္၊ မညံ့ေသာ ကြ်ႏ္ုပ္ တို႔၏ လူနာခန္း မ်ားကို မိတ္ေဆြ စိတ္တိုင္းက်ရ ပါေစမည့္။ ေကဘယ္ တီဗြီ မွ ၂၄ နာရီ ေဖ်ာ္ေျဖေရး အစီအစဥ္ မ်ားကို ၾကည့္ရင္း အပန္းေျဖပါ။ ေဂါက္ရိုက္ခ်င္ ေသးသည္ ဆိုလွ်င္ အနီးနားမွာ ကိုးက်င္း မီနီေဂါက္ကြင္း ကေလးႏွင့္………………………”
ေပ်ာ္စရာႀကီး။ ေရာဂါ သာမရွိခဲ့ ရင္ေပါ့ေလ။ ေဆးရံု လာပါတယ္ ဆိုမွ ေရာဂါ မရွိတဲ့ လူရွိမလား ဗ်၊ ကြာလတီ ၀န္ေဆာင္ မႈ ဆိုတဲ့ သေဘာကို ထင္သာေအာင္ ေျပာျပ တာပါ။ ဒီလို ကြာလတီ့ ကြာလတီ ၀န္ေဆာင္မႈ ေတြ အတြက္ ရင္းႏွီး ျမဳပ္ ႏွံ လုိက္ရတဲ့ ကုန္က် စရိတ္ ေတြဟာ သူ႔ထက္ငါ အၿပိဳင္ အဆိုင္ ေခတ္ႀကီး မွာ ေက်သြားတယ္ လို႔ မရွိေလာက္ေအာင္ ထပ္ထပ္ ၿပီးတက္တက္ လာလို႔ စက္ေလွကား အရင္း အႏွီး (Cost Escalation) လို႔ အမည္ ကင္ပြန္း ေတာင္ တပ္ေပး ထားရေသး။
ဒီကုန္က် စရိတ္ ေတြကို ဒီ၀န္ေဆာင္မႈ ကိုေနာက္ဆံုး သံုးစြဲ သူ (End User) လည္းျဖစ္၊ ငါ့၀မ္း ပူဆာ မေနသာ သူလည္း ျဖစ္တဲ့ လူနာ မ်ားက က်ခံ ရမွာ ကေတာ့ အေသ အခ်ာ ပဲေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ လည္း ဒီအတြက္ သင္အိတ္ ေဖာင္း ေနဖို႔ ေတာ့ လိုသည္ လို႔ ထည့္ေၾကာ္ျငာ စရာ မလိုေလာက္ေအာင္ သေဘာေပါက္ နားလည္ၿပီးသား။
ႀကိဳက္သေလာက္ သံုး၊ က်သေလာက္ ေပး ဆိုေတာ့ လူနာမ်ားမ်ား ၀င္ဖို႔ ဆြဲေဆာင္ဖို႔ လိုလို မလိုလို လုပ္ထားတဲ့ အပို ၀န္ေဆာင္မႈ စရိတ္ စက ေတြ အားလံုး ကိုအခ်ိဳးက် ေပါင္းထည့္လိုက္ တဲ့အခါ အမွန္ တကယ္ က်သင့္ က်ထိုက္ တဲ့ ေဆးဖိုး ၀ါးခ ဆိုတာ ထက္ အမ်ားႀကီး ပိုက် သြားပါေတာ့တယ္။ ဧည့္ႀကိဳ မယ္ကေလး ေတြရဲ ႔ အၿပံဳး တစ္စ အတြက္၊ ဧည့္ခန္း ထဲက ေရႁမႇဳပ္ ဆိုဖာမွာ ထိုင္ၿပီး ေရပန္း ကိုမ်က္စိ ပႆာဒ ခံစား မိတဲ့ အတြက္၊ အခန္း ထဲကေန ထမင္း ပြဲ ေရွ ႔ေရာက္ မွာစား မိတဲ့ အတြက္၊ ေရခ်ိဳး ဇလံု ႀကီး ထဲ ေရေမႊး ဆပ္ျပာ ေတြထည့္ၿပီး ဇိမ္ခံ ေရခ်ိဳးမိတဲ့ အတြက္၊ နာလန္ ထစ မွာၿငိမ္ၿငိမ္ မေနႏိုင္ ပဲ ဒရိုက္ဗာ တုတ္နဲ႔ ဟန္လုပ္ၿပီး ေဂါက္သီး ကိုအုပ္မိ တဲ့ အတြက္၊ ဟိုဟာ အတြက္၊ ဒီဟာ အတြက္၊ အားလံုး အတြက္ ေပးဖို႔ တာ၀န္ မိတ္ေဆြ မွာရွိေန သည္မဟုတ္ ပါလား။