Hiriautatpa

500 days in Dvaravati (1)

20 Aug 2008 2 Comments

by သင့္လူ in ဒြါရာဝတီမွာရက္ငါးရာ, မွတ္မွတ္ရရ

ဒြါရာ၀တီမွာရက္ငါးရာ (၁)

နိဒါန္း၏အစ

သူ ရင္ေတြ ခုန္ေန၏။ အသက္ရွဳ လည္း ျမန္ေန၏။ ကိုင္ထားေသာ ဖက္စ္စာရြက္ ကေလးကို ဘယ္ႏွစ္ခါ ေျမာက္မွန္း မသိ ျပန္ဖတ္ ၾကည့္ေနမိ၏။ စာရြက္ပါ အခ်က္အလက္ မ်ားက တစ္ေခါက္ ဖတ္လွ်င္ တစ္ခါ ေျပာင္းလဲ သြားမည္ကို စိုးရိမ္ ေနသည့္ အလား။ တကယ္ေတာ့လည္း ဖက္စ္မွာ ပါသည္က စာတစ္ေၾကာင္း မွ်သာပါ။ သူ႔အမည္၊ ေျဖဆို ခဲ့ေသာ စာေမးပြဲ ခံုအမွတ္ႏွင့္ ႏွဳတ္ေမးစာေမးပြဲ ေျဖဆိုရန္ရက္စြဲ၊ သို႔ေသာ္ ထိုစာတစ္ေၾကာင္း သည္ပင္ သူ႔ဘ၀အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ တစ္နည္း အားျဖင့္ ဘ၀တစ္ဆစ္ ခ်ိဳးေစမည့္ အေျပာင္းအလဲႀကီး တစ္ခု၏ မူလအစပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

===================================

သူသည္ ဆရာ၀န္ တစ္ေယာက္ ျဖစ္၏။ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ အခမ္းအနားတြင္ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ေရွ႕မွ တိုင္ေပးေသာ သမားတို႔ ေစာင့္ထိန္း အပ္သည့္ ကတိသစၥာကို ၾကက္သီးေမႊးညွင္း ျဖန္းျဖန္းထသည့္ အထိ ၀မ္းသာ ၾကည္ႏူး စြာ ဆိုရြတ္ရင္း ခံစားခ်က္မ်ား ရင္ဘတ္ႏွင့္ တစ္လံုး တင္းျပည့္ က်ပ္ျပည့္ ရွိခဲ့သည့္ ေရမေရာသည့္ ဆရာ၀န္ စစ္စစ္ဟု သူ႔ကိုယ္သူ ခိုင္ခိုင္မာမာ ယံုၾကည္၏။

ဆရာ၀န္ ဘ၀သည္ ပီတိကိုစား၍ အားရွိသင့္သည္ ဆိုတာ ကိုလည္း မျငင္းခဲ့ပါ။ သို႔ေသာ္ သူ အမ္ဘီ ဘီ အက္စ္ ဘြဲ႔ရ၍ ဆရာ၀န္ အသစ္ ခ်ပ္ခြ်တ္ ဘ၀ေရာက္ ခ်ိန္တြင္ ပီတိစားေသာ ေဒါက္တာျမင့္ေမာင္၊ ေဒါက္တာ ေနာ္မန္ဗက္သြန္း တို႔လို ေစတနာရွင္ သမားႀကီး မ်ားကို ပါရာဒိုင္း ေရစီးေၾကာင္းက အေ၀း တစ္ေနရာသို႔ တြန္းပို႔ ခဲ့ၿပီးၿပီ။ ဆရာ၀န္ ေပါက္စ တစ္ဦး အေနျဖင့္ ယခင္ေခတ္က ကဲ့သို႔ လူ႔အထက္တန္းစား၊ လူ႔မလိုင္ အတံုးအခဲ၊ အီလစ္ လူ႔အထက္တန္းစား ဘ၀ကို ဆရာ၀န္ျဖစ္ရံုမွ် ႏွင့္ ေအာ္တိုမက္တစ္ ေရာက္စရာ အေၾကာင္း မရွိေတာ့။

အရင္ေခတ္ ကေတာ့ အမ္ဘီဘီအက္စ္ ဆိုတာနဲ႔ ထိုင္ရန္ ေဆးတိုက္က အဆင္သင့္၊ မိဘေတြ အလြန္ မ်က္ႏွာ ပြင့္၊ သမက္ဖမ္းမဲ့ ေယာကၡမေလာင္းမ်ားကရယ္ဒီမိတ္၊သူေဌးသမီးက ကိုကိုေခၚ၊လူနာေတြက တဖြဲဖြဲ၊၀င္ေငြ ဆိုတာ ေသာက္ေသာက္လဲ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေရွးေရွး တုန္းက အန္းတစ္ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ားကို သူၾကားဖူး၊ ျမင္ဖူး ခဲ့ပါ၏။ သူဘြဲ႔ရခ်ိန္မွာ ေတာ့ ပိုစ့္ေမာ္ဒန္ ဆရာ၀န္ေပါက္စ တို႔သည္ အဆင္သင့္ ထိုင္ရမည့္ ခမ္းနား လွေသာ ကိုယ္ပိုင္ ေဆးတိုက္မ်ား အစား ဗယာေၾကာ္တဲသာသာ ခေနာ္ခနဲ႔ အခန္းစုတ္ကေလး မ်ားကိုစေပၚေပး ဌားရမ္း ေဆးခန္းလုပ္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တဖြဲဖြဲလာရမည့္ လူနာမ်ား အစား ဖြဲမီးကဲ့သို႔ တေငြ႔ေငြ႔ လာေနေသာ လူနာမ်ားကို စိတ္ရွည္ လက္ရွည္ ေစာင့္ႀကိဳကာ တစ္ေန႔ ေရႊဥတစ္လံုး မွန္မွန္ဥ ေပးေနေသာ ငန္းမ်ားကဲ့သိုု႔ သေဘာထားၿပီး ဖူးဖူးမႈတ္ ထားရသည္ကို လည္းေကာင္း၊ ေသာက္ေသာက္လဲ ရ,ရမည့္ ၀င္ေငြမ်ား အစား ဌားရမ္း ဖြင့္လွစ္သည့္ ေဆးခန္းစရိတ္၊ သြားစရိတ္၊ လာစရိတ္၊ စားစရိတ္ ေၾကဖို႔ရန္ အလို႔ဌာ လူနာမ်ားထံမွ တိုေရရွားေရ လႊင့္ ၀ဲလာမည့္ ဖြတ္ကလိဒဂၤါး တို႔ကို ကတြတ္ေပါက္မွ ဗ်ိဳင္းေစာင့္ သည့္ႏွယ္ မလြတ္တမ္း ဆီးဖမ္းယူငင္ ၾကရေသာေခတ္သို႔ ေရာက္၍ ေနပါၿပီ။ ထိုျဖစ္ရပ္ မ်ားသည္ ပင္ အူမ မေတာင့္ ၍သီလ မေစာင့္ ႏိုင္ေသာ ဘ၀မ်ား ၏ ျပဌာန္းခ်က္ ေလလား?

ေခတ္ဆရာ၀န္ပီသေသာ သူ႔သည္ ရြာငယ္ဇနပုဒ္၊ မီးေလးမွိတ္တုတ္၀ယ္ ငုတ္တုပ္အိပ္ငိုက္ရင္း လူနာ ေစာင့္ဖမ္းရမည္ကို စိတ္မ၀င္စားႏိုင္၊ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ေခတ္သစ္ေဆးကုသေရး အမည္ခံ ေဆးခန္းဖြင့္စား ရျခင္း ကိုအာရံု ၀င္စား၍ မရ၊ သို႔ကလုိေၾကာင့္ပဲ- “က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမွာ အေရးအႀကီးဆံုးက လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ ေတြကို ထုတ္လုပ္ ေမြးဖြား ေပးတဲ့ production sector ကြ” ဟုေတြ႔သမွ်လူကို ေလႀကီးေလက်ယ္ ေလွ်ာက္ေျပာရင္း ပညာရင္ႏို႔ သူေသာက္စို ့ခဲ့ရာ ေဆးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းေတာ္ မဟာမွာပင္ သင္ၾကားေရး၀န္ထမ္း သို ့မဟုတ္ ဆရာ၀န္ ေက်ာင္း ဆရာ ျဖစ္လာခဲ့၏။

အမိေဆးတကၠသိုလ္၊ အဖေဆးတကၠသိုလ္၊ မိေထြးေဆးတကၠသိုလ္၊ ပေထြးေဆးတကၠသိုလ္၊ ေခၚခ်င္ သလိုေခၚ၊ ဘယ္လိုေခၚ ေခၚထိုေနရာသည္ သူ၏ခိုလံႈရာ ျဖစ္လာသည္။ ပညာရွင္တို ့ေပ်ာ္ေမြ ့ရာ ဆင္စြယ္ နန္းေတာ္သို႔ ျပည္ေတာ္၀င္ခြင့္ ရေလၿပီဟု အထင္ ေရာက္သျဖင့္ အေက်နပ္ႀကီး ေက်နပ္ေနမိေသး၊ ေက်ာင္း ၿပီးသည္မွာလည္း မၾကာလွေသး၍ ေက်ာင္းသားစိတ္ တစ္ပိုင္းႏွင့္ ဆရာ ကေလး ငယ္ငယ္လုပ္ေနရတာကိုပင္ မာန္ေတြတက္ေနမိေသးေတာ့။

အခ်ိန္တန္ေတာ့ နပိန္ကန္သည္ဆိုေသာ ဘာမွန္းမသိသည့္ ဆိုရိုးစကားတစ္ခု ရွိ၏၊ ဘာမွန္းသာ မသိတယ္၊ မွန္ေတာ့ အေတာ္မွန္သား၊ စိတ္ႀကီးစိတ္က်ယ္ေတြ ၀င္ေနတုန္းမွာပင္ သမုဒၵရာ၀မ္းတစ္ထြာက သူ႔့အား တဂြီဂြီ၊ တဂြမ္ဂြမ္ျဖင့္ ဆစ္ဂနယ္ေတြ ဆူညံစြာ မရပ္မနား အခ်က္ျပေလသည္။ မဂြီ၊ မဂြမ္ေအာင္ ေလေတြမ်ိဳခ်လို႔ မရ၊ ထိုဂြီဂြီ၊ ဂြမ္ဂြမ္မ်ား ေပ်ာက္ေအာင္၊ ေနာက္ထပ္ ေပၚမလာေအာင္ ၄င္းတို႔၏ သည္းေျခႀကိဳက္ ဓါတ္စာ ဖြတ္ကလိဒဂၤါး မ်ားကို အျပင္းအထန္ လွည့္လည္ ရွာေဖြရင္းျဖင့္ သံုးႏွစ္ခန္႔ ေသာအခ်ိန္သည္ သူ႔သက္တမ္း အတြင္းမွ လွ်င္ျမန္စြာ ေပ်ာက္ဆံုး ခဲ့သည္။ သူဒီအတိုင္း ဆက္ေန၍ မရေတာ့။ အမ္ဘီဘီအက္စ္ ဟူေသာဘြဲ႔က အရပ္ထဲ တြင္သာ အေတာ္ ရွည္သည္ဟု ထင္ရေသာ္လည္း သူတို႔၏ ေသာတုဇန သမားမ်ား ခိုလႈံရာ ဆင္စြယ္နန္းေတာ္ ေပၚမွာေတာ့ ပီတိငုတ္တို ကေလး၊ မ်က္ႏွာမြဲလွသည္၊ ဒီလိုနဲ ့ပဲမဟာဘြဲ ့ တစ္ခုေတာ့ ထပ္မံရရွိႏိုင္ေစေရး အတြက္ လံုးပန္း ျပင္ဆင္ရ ျပန္ေတာ့သည္။

သူသည္ တကယ္ေတာ့ ေဆးေက်ာင္း တက္စဥ္ကတည္းက အလြန္ ထူးခြ်န္သည္ဟု အမည္ရေသာ လက္တစ္ ဆုပ္စာ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ စာရင္း၀င္ ျဖစ္၏၊ ခက္ခဲ မ်ားျပား လွသည့္ သင္ခန္းစာ မ်ားႀကီးစိုး လႊမ္းမိုး ထားသည့္ အတြက္ ဘာသာရပ္ တစ္ခုခုတြင္ ဂုဏ္ထူးျဖင့္ ေအာင္လွ်င္ ေက်ာက္ရုပ္ပင္ ႏွဳတ္ဆက္စကား ေျပာခ်င္သည့္ ထိုပါတ္၀န္းက်င္ တြင္ အနတၱဂၢမေသာ ဂုဏ္ထူးမ်ားရဖူး၏။ ေဆးေက်ာင္းသား မည္သည္ ထူးခြ်န္မႈ အေပါင္း သရဖူ ေဆာင္း၍ အခ်ိန္ တန္ လွ်င္ ပါရဂူျဖစ္ ဆိုသည့္ထံုးကို ႏွလံုးမ ကသံုး-ေလးလံုးမူေလ့ရွိသူမ်ားတည္း။

ပါရဂူဆိုရာတြင္လည္း ေဆးပညာ သမားေတာ္၊ ခြဲစိပ္ကု ဆရာ၀န္ႀကီး၊ သားဖြားမီးယပ္ အထူးကု ဆရာ၀န္ႀကီး ႏွင့္ကေလး အထူးကု ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ား ျဖစ္ေစမည့္ ကုသေရး ေဆးပညာရပ္ ေလးမ်ိဳးကို အဓိကထား ရည္ရြယ္ ႀကိဳးစား ၾကသည္က အမ်ားစု ျဖစ္သည့္ အေလွ်ာက္ ထိုေဆးပညာရပ္မ်ားကို ဆက္လက္ သင္ယူခြင့္ ရရွိၿပီး၊ ေဆးမဟာဘြဲ႔မ်ား၊ ပါရဂူဘြဲ႔မ်ား ရရွိ ရန္ လူထူး လူခြ်န္ ဟု အမည္ခံ ေသာ အနာဂါတ္ ဆရာ၀န္၊ ေဆး ေက်ာင္းသားတိုင္း ကရည္ရြယ္ၾကသည္ေကာ။

ေက်ာင္းသားဘ၀က ထိုလူထူးခြ်န္စာရင္း၀င္ ဆိုေသာ္ျငားလည္းသူက လူ႔ကန္႔လန္႔ ျဖစ္၏။ သူမ်ားက ျဖဴသည္ ဆိုလွ်င္သူကမဲ လို႔ မရသျဖင့္ မမဲရေစကာမူ မီးခိုးေရာင္ကေလးေတာ့ နည္းနည္းသန္း လိုက္ရမွေက်နပ္၏။ တကယ္လည္း ေဆးကုသေရးကို သူ ၀ါသနာ မပါ။ ထုိသို႔ ၀ါသနာ မပါေၾကာင္း ကိုလည္း သူေနာက္ဆံုးႏွစ္ စာေမးပြဲေအာင္ၿပီး အလုပ္သင္ ဆရာ၀န္ ဘ၀ ေရာက္မွပင္ ေသေသခ်ာခ်ာ သိေတာ့သည္။ ထိုကာလမ်ားတြင္ ေဆးကုသေဆာင္မ်ား၌ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရသည့္ အခ်ိန္မ်ားသည္ သူ႔ အတြက္ ငရဲတမွ် ပင္ပန္းဆင္းရဲလွ၏။

သမားေတာ္ လုပ္ရရင္ ေကာင္းမလားဟု ေက်ာင္းသားဘ၀ကေတာ့ အေတြးျဖစ္ ခဲ့ဖူးသည္။ သမားေတာ္ (physician) ကို အခ်ိဳ ့ စကား မပီရွာ ၾကေသာ အသားျဖဴ၊ မ်က္ေပါက္က်ဥ္း လူနာမ်ားက ဖိစီးရွင္ ဟုဘိုသံပါပါ ေခၚၾကရာ အေခၚခံရသူ ဆရာသမားတို ့ ငိုရမလို၊ ရယ္ရမလို ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္ ကိုလည္း ႀကံဳဖူး၏။ တကယ္ ေတာ့လည္း ငယ္စဥ္က သူ သမားေတာ္ ျဖစ္ခ်င္ခဲ့သည္မွာ ေဆးပညာ (internal medicine) ကို၀ါသနာ ပါျခင္းထက္၊ ေရာဂါဆိုးတို႔ျဖင့္ ေသငယ္ ေဇာေမ်ာ ေနၾကေသာ လူမမာ အေပါင္း ကို ျပဳစု ကုသ ေစာင့္ေရွာက္ ေပးလိုျခင္း တည္းဟူေသာ စိတ္ေစတနာ ထက္၊ အႏွီ သမားေတာ္ တို႔၏ ဥပဓိ ႏွင့္ ဗဟိဒၶ ကို အားက်ျခင္း ကပိုပိုသာသာ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ကိုသူေကာင္း ေကာင္း နားလည္ လာခ်ိန္မွ စ၍ သူ၏ စိတ္ကူးပံုရိပ္၀ယ္ ေဆးပညာ အထူးျပဳ သမားေတာ္သည္မပီ၀ိုးတ၀ါး၊ ဒါျဖင့္ခြဲစိတ္ကုပညာသင္ၿပီး surgeon ေခၚ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္လုပ္ပါလား။ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ဆိုတာဘုရားေပးေသာလက္ပိုင္ရွင္မ်ား (Gifted Hands) ဟု မဟား တရား ေတာ္သည့္ ဆရာ သမား၊ ခြဲစိတ္ ဆရာ၀န္ ႀကီး မ်ား ကိုယ့္ဂုဏ္ကိုယ္ေဖာ္ၾက တာလည္း အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကားခဲ့ဖူး၏၊ သူ႔မွာ ခြဲရန္စိတ္ရန္ ပါရမီမပါေၾကာင္း၊ အခြဲ အစိတ္ တြင္ ဖရဲသီး ပင္ တည့္ေအာင္ မလွီးတတ္ေသာ၊ အခ်ဳပ္ အလုပ္ တြင္ ျခင္ေထာင္ႀကိဳး ပင္ေျဖာင့္ ေအာင္ မခ်ည္ တတ္ေသာ သူကိုယ္သူသာ အသိဆံုး၊ ေနပါ ေစေတာ့၊ ေတာ္ၾကာ ဘုရား ေပးေသာ လက္မျဖစ္ပဲ ေသမင္း ေပးေသာ လက္ျဖစ္မွာ စိုးပါသည္။ အမ်ိဳး သမီးထု ၏ နံပါတ္ တစ္တရား ခံ အျဖစ္မခံ လို ၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေလာက၏ အညႊန္႔အဖူး ကေလးမ်ား ကိုေသမင္း လက္မွဆြဲထုတ္ေပး ႏိုင္သူ မျဖစ္ႏိုင္ မွန္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို တစ္ရာ ရာႏႈန္း စိတ္ခ် ၍လည္းေကာင္း က်န္ ကုသေရး ပညာ ႏွစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည့္ သားဖြား မီးယပ္ ပညာ ႏွင့္ ကေလးေဆးပညာ ကိုေတာ့ အလုပ္္ သင္ဆရာ၀န္ ဘ၀မွာကတည္းက ေ၀ရာမဏိရန္ ဆံုးျဖတ္ ၿပီးခဲ့ၿပီ။

ထို႔ေၾကာင့္ဘြဲ႔လြန္ေဆးပညာကိုထပ္မံသင္ယူ ရန္ လိုလာသည့္အခါ လက္ရွိ သူတာ၀န္က်ရာဌာနျဖစ္ေသာ Preventive and Social Medicine ေခၚ ကာကြယ္ေရး ႏွင့္ လူမႈေရး ေဆးပညာ ဌာန၏ မဟာ ဘြဲ႔ ျဖစ္ေသာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးေဆးပညာ (public health) ကိုသာ ေရြးခ်ယ္မိေတာ့သည္။ ေဆးေက်ာင္းသား ေလာက တြင္ ဤဘာသာ ရပ္ ၏ အတိုေကာက္ နာမည္ PSM မွာ Pepsi, Seven Up, Marinda ဟုလည္းေကာင္း၊ P ပလီပလာ ေတြကို S ရႊီးရႊမ္းၿပီး M မဟုတ္ တရုတ္ ေတြ သင္ၾကားေသာ ဘာသာရပ္ အျဖစ္လည္းေကာင္း နာမည္ေကာင္း လက္မွတ္ ေတြ တေလွႀကီး ရရွိထား သည့္ သူတို႔၏ သင္ၾကားေရး ဘာသာရပ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဒီ ဌာနမွာခိုေအာင္းၿပီး သက္ေတာင့္ သက္သာ ေန၊ စာက်က္ အခ်ိန္တန္ ေတာ့ ကိုယ့္ စိတ္္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ ထားတဲ့ ကုသေရး ေဆးပညာ ဘာသာရပ္ တစ္ခုခုကို ဘြဲ႔လြန္ စာေမးပြဲ ၀င္ေျဖၿပီး ေအာင္ တဲ့အခါ ဌာန ကို စြန္႔လႊတ္ၿပီး ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ သြားၾကတာ ဒီေလာက ရဲ႔ ထံုးစံ လိုျဖစ္ေန ပါၿပီ ဟူေသာ ဌာန အႀကီးအကဲ ၏ မၾကာ ခဏ ေျပာ ဆို ေလ့ ရွိေသာ၊ ၀မ္းနည္း စကားဟု ယူဆ ရသည့္ ထိုစကားကို စိတ္ထဲခံစား ရသည္ ကတစ္ေၾကာင္း၊ သံုးႏွစ္ ေက်ာ္ အကြ်မ္း တ၀င္ျဖစ္ခဲ့သည့္ ဘာသာရပ္တစ္ခု အတြက္ အထူး အေထြ ထပ္မံ ျပင္ဆင္စရာ မလို သည္က တစ္ေၾကာင္း၊ အေျခခိုင္ အသားက်ၿပီးေသာ ပတိရူပ ထိုေဒသမွ အျခား တနယ္တေက်း ကိုေျပာင္းေရႊ႔ရမည္ ကို ၀န္ေလး သည့္ လူပ်င္းစိတ္ကတြန္းအားေပး သည္ကတစ္ ေၾကာင္း။ စိတ္ဒံုးဒံုးခ်၍ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မိေတာ့၏။ ငါဒီဘာသာ ျဖင့္ မဟာဘြဲ႔ ရရွိ ေစအံ့။

သင့္လူ