500 days in Dvaravati (6)
28 Aug 2008 3 Comments
in ဒြါရာဝတီမွာရက္ငါးရာ, မွတ္မွတ္ရရ
ဒြါရာ၀တီမွာရက္ငါးရာ (၆)
အိုဘယ့္ ဒြါရာ ၀တီ
ထိုင္းေလေၾကာင္း ၏ TG 304 ခရီးစဥ္ ကိုပ်ံသန္းမည့္ ရန္ကုန္-ဘန္ေကာက္ ခရီးသည္တင္ ဂ်က္ေလယာဥ္ ႀကီးသည္ သူ႔အား ေအးစက္စက္ႀကီး ႀကိဳဆို ေန၏။ ေလေအးစက္ မ်ားေၾကာင့္ ေအးစိမ့္ ေနေသာ ေလယာဥ္တြင္း မွေလထုသည္ မတ္လ၏ အပူေငြ႔ မ်ားကို ေက်ာေပၚတင္၊ စိတ္ေဇာ အဟုန္၏ ေတေဇာ ဓါတ္မ်ား ကိုရင္ဘတ္ထဲ ထည့္လာ၍ ေက်ာႏွင့္ရင္ ညႇပ္ပူေနေသာ သူ႔အား ေက်ာခ်မ္း ၍ ရင္ေအး သြားေစသည္။ ေလယာဥ္ေပၚမေတာ့ ျဖဴျဖဴ၊ ၀ါ၀ါ၊ ေၾကာင္ေၾကာင္ က်ားက်ား ခရီးသည္ ေတြပ်ားပန္းခပ္မွ်၊ ပ်ံသန္းခ်ိန္ တစ္နာရီ မိနစ္ ႏွစ္ဆယ္ ခန္႔သာ ရွိေသာ မိုင္ကိုးရာ သာသာ ခရီးတိုေလး အတြင္း ခရီးသည္ မ်ား စိတ္တိုင္း မက် မခ်င္း ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးရန္ အေရွ႔ေတာင္ အာရွ တြင္ ၀န္ေဆာင္မႈ ေကာင္းသတင္း ေမႊးလွသည့္ နာမည္ေက်ာ္ ထိုင္းအဲေ၀း၏ ေလယာဥ္ ေမာင္မယ္ မ်ား အလုပ္ရႈပ္ ေနၾက၏။
ထိုင္ခံု နံပါတ္ ကိုၾကည့္၍ ၀င္ထိုင္ လိုက္၏။ ျပဴတင္းေပါက္ ေဘးမဟုတ္၊ အတြင္းထိုင္ခံု။ ငယ္စဥ္က ခရီးသြားတိုင္း ရထား ျဖစ္ေစ၊ ကားျဖစ္ေစ၊ ျပဴတင္းေပါက္ ေဘးထိုင္ခံု ကိုငမ္းငမ္း တက္ခဲ့ သည္ကို ျပန္အမွတ္ရ မိ၏။ ေလယာဥ္ ေပၚမွာေတာ့ ျပဴတင္းေပါက္ေဘး ထိုင္ရေတာ့ေကာ ဘာမ်ားထူးျခား မွာလဲ။ သူ႔နံေဘး ကထိပ္ေျပာင္ေျပာင္ တရုပ္ အဖိုးႀကီး တစ္ဦး။ လက္ထဲမွာ ကိုင္ထားေသာ စာအုပ္ကို မၾကည့္ေသာ္လည္း ျမင္ေနရ၍ မေလးရွား ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ထား မွန္းသိရသည္။ ထိုအဖိုးႀကီးက သူ ခုမွ ထိုင္ခံုေပၚ ထိုင္ခါရွိေသး၊ သူ႔ကို ေပေစာင္းၾကည့္ကာ ဆိုင္းမဆင့္၊ ဗံုမပါႏွင့္-
“မင္းက ခုျပည္ေတာ္ျပန္ေတာ့မယ္ေပါ့ေလ။ မင္းတို႔ ထိုင္းေကာင္ ေတြကေတာ့၊ ဟင္း–ဟင္း—ဟင္း” ဟု အဓိပၸါယ္ ထြက္သည့္ မီးက်ိဳး ေမာင္းပ်က္ အဂၤလိပ္စကား ျဖင့္ သူ႔အား အသားလြတ္ ႀကိမ္းေမာင္းေတာ့၏။ ဘယ့္နဲ႔တုန္း။ ဒီမေလးရွား ႏိုင္ငံသား တရုတ္ႀကီး ႏွင့္သူ သိကြ်မ္း စရာ အေၾကာင္း နည္းနည္း မွမရွိ။ အရင္ ဘ၀ ေဟာင္း ကမိတ္ေဆြ မ်ားလား။ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ေဆာက္နဲ႔ထြင္း ပံုေထာက္ရင္ေတာ့ မိတ္ေဆြ ထက္ ရန္သူ ျဖစ္ဖို႔ လမ္းမ်ား၏။ အဖိုးႀကီး ေျပာသည့္ စကား အရ သူ႔ကို ထိုင္းလူမ်ိဳး ေအာက္ေမ့ ေနသည္ ထင္သည္။ ဘာလူမ်ိဳးပဲထင္ထင္၊ ဒီလိုေတာ့ မေျပာသင့္၊ ေျပာေျပာ၊ မေျပာေျပာ၊ သူကလည္း စိတ္မ၀င္စားပါ။ အေတြးမွ်င္စ မ်ားေၾကာင့္ စိတ္မအား၊ ေခါင္းမအား၊ သူသြားရ မည့္ေဒသ ႏွင့္ ပါတ္သက္၍ သူ၏ အေတြး ပံုရိပ္ တို႔က ေလယာဥ္ မထြက္မွီ ထိုေဒသ တြင္က်က္စား ေနၿပီ။
ယိုးဒယား ဟူေသာ အမည္ျဖင့္ သူတို႔ သိခဲ့ၾကသည့္ ႏိုင္ငံ၊ တစ္ေခတ္ တစ္ခါ က ဆိုင္ယမ္၊ ယခု တရား၀င္ အမည္ ထိုင္လန္၊ အိမ္နီးခ်င္ ပီပီ ရွည္လ်ားေသာ သမိုင္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ သူတို႔ ႏွင့္ ဇာတ္လမ္း မ်ားစြာ လည္းရွိခဲ့ ဘူး၏။ တစ္ခါ တစ္ရံ အလြမ္း၊ တစ္ခါ တစ္ရံ အၾကမ္း၊ ေရေျမ တေၾကာ တည္းေနခဲ့ၾကသူ မ်ားပီပီ သစ္စိမ္းခ်ိဳး ေတာ့ မခ်ိဳးႏိုင္ၾက။ မြန္၊ ခမာ၊ တိဘက္ မ်ိဳးရင္း မွေပါက္ဖြား လာေသာ ေဆြမ်ိဳး မ်ားျဖစ္သည့္ အေလွ်ာက္ ေရွးပေ၀ သဏီ ကေရၾကည္ရာ၊ ျမက္ႏုရာ လွည့္လည္ က်က္စား နယ္ပါယ္သစ္ ရွာေဖြရင္း သူတို႔က ျမန္မာ၊ ၄င္းတို႔က ထိုင္လန္ ဆိုသည့္ ႏိုင္ငံ မ်ား အၿပိဳင္း အရိုင္းေပၚေပါက္ လာခဲ့ ၾကသည္။
ကိုယ့္မင္း ကိုယ့္ခ်င္း ၿမိဳ ႔ေတာ္ ႏိုင္ငံမ်ား (City states) ေခတ္မွသည္ အင္အား ေတာင့္တင္း၍ စီးပြား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ၊ ေထရ ၀ါဒ ဗုဒၶ ဘာသာ ထြန္းကား ေသာ ဒြါရာ၀တီ ေခၚ ပထမ ထိုင္းႏိုင္ငံေတာ္ ကို မြန္ေသြးေႏွာေသာ မူလထိုင္းမ်ား တည္ေထာင္ ႏိုင္ခဲ့ ၾကသည္။ ေအဒီ ၁၁ ရာစုႏွစ္ တြင္ အန္ကာ အင္ပါယာ ၏ တိုက္ခိုက္ ေခ်မႈန္းျခင္း ကို မခံရမွီ ကာလ အထိ ဒြါရာ၀တီ သည္ အေရွ ႔ေတာင္ အာရွ ၀ယ္ ေနတစ္စင္း၊ လ တစ္စင္း။ သခၤါရ သေဘာတရား ကိုမလြန္ ဆန္ႏိုင္ပဲ ၄င္းတို႔၏ ဒြါရာ၀တီ ေလွ်ာက် နိမ့္ပါး ခ်ိန္မွာ မင္းတရား အနိ ရုဒၶ တို႔၏ တမၺဒီပ ပုဂံ ႏိုင္ငံေတာ္ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ တစ္ေခတ္ဆန္း ခဲ့သည္ ဟု ေျပာ၍ ရႏိုင္ေလာက္ေသာ ရာဇဝင္ ထဲမွ သကၠရာဇ္ အတက္ အက်မ်ား။
“လူႀကီးမင္း အတြက္ ထိုင္းအဲေ၀း ရဲ ႔ အရသာ ရွိတဲ့ ေန႔လည္စာ ပါရွင္၊ အေဖ်ာ္ ယမကာ သံုးေဆာင္ လိုရင္ လည္း ႀကိဳက္ရာ ကိုသံုးေဆာင္ ႏိုင္ပါတယ္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္”
ထိုင္းအဲေ၀း မွ ပိုးသား လိုႏူးညံ့ေအာင္ ေလ့က်င့္ထားေသာ ေလယာဥ္မယ္ ေလးက ၄င္းတို႔၏ နာမည္ေက်ာ္ အၿပံဳးကို ၿပံဳးရင္း ပါတ္ခြ်ဲ နပ္ခြ်ဲ ႏိုင္လွေသာ ပဋိသႏၱာရ စကားမ်ားကို အဂၤလိပ္လို မပီကလာ ေျပာရင္း ေန႔လည္စာ ဗန္းကေလးကို ထိုးေပး လာေတာ့မွ သူ႔အာရံု သည္ ပစၥကၡ အေျခ အေန သို႔ ျပန္လည္ ခ်ဥ္းနင္း ၀င္ေရာက္လာသည္။ ေလယာဥ္ ပ်ံသန္း လာသည္မွာ နာရီ၀က္ ခန္႔ရွိၿပီ၊ အျမင့္ေပ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္မွ ျဖဴေဖြး လင္းလက္ေသာ တိမ္စိုင္ ထုႀကီးေပၚ နင္းခြ ၍ ပ်ံသန္းေန၏။ ေလာက သည္ ၾကည့္ေလရာ အျဖဴေရာင္။ ေလယာဥ္ တြင္းရွိ ပလတ္စမာ ပိတ္ကား ဧရာမႀကီး ေပၚမွာ မိုးေလ ၀သ အေျခ အေန၊ ေလယာဥ္ ဆိုက္ေရာက္မည့္ အခ်ိန္ ႏွင့္ လက္ရွိ အခ်ိန္တို႔ကို ဘန္ေကာက္ စံေတာ္ခ်ိန္ ျဖင့္ ထိုးျပ ထား၏။ လက္ပတ္ နာရီ မွ မိနစ္ တံကို ေရွ ႔သို႔ မိနစ္ သံုးဆယ္ ေရႊ ႔၏။ ထို အခ်ိန္ ျဖင့္ပင္ ၁၆ လ သို႔မဟုတ္ ရက္ေပါင္း ငါးရာ နီးနီး ကို သူေနထိုင္ ျဖတ္သန္း ရမည္ မဟုတ္လား။
ေစာေစာ ကသူ႔ကို အသားလြတ္ႀကိမ္းေမာင္းထားေသာ မေလး တရုတ္အဖိုးႀကီး သည္ ထိုင္းတို႔အေပၚ အစာေၾကပံုမေပၚ ေသာ္လည္း ထိုင္းေလေၾကာင္းမွာ ေကြ်းေသာ အစားအေသာက္ မ်ားကိုေတာ့ ေကာင္းစြာ အစာေၾက သည့္ႏွယ္ ပါးၿဖဲ နားၿဖဲ စားေသာက္ေန၏။ သူလည္း ေန႔လည္စာ စားလိုက္၏။ မဆာလွေသာ္လည္း ဟိုေရာက္လွ်င္ ဘာမွန္း မသိ သည္မို႔ ဗိုက္ျပည့္ ေနဖို႔ အေရးႀကီးသည္။
“မင္းက ထိုင္းလူမ်ိဳးလား”
လုပ္လာျပန္ပါၿပီ။ ဗိုက္၀ ေသာအခါ အဖိုးႀကီး သည္ ဇာတ္လမ္းစလာၿပန္သည္။ ဒီတစ္ႀကိမ္ေတာ့ သူေျဖလိုက္၏။
“မဟုတ္ဖူး၊ ျမန္မာ ပါ”
“ေစာေစာက ငါမင္းကို ထိုင္းေအာက္ေမ့လို႔။ မင္းတို႔က သိပ္ကြဲ တာမဟုတ္ဖူး၊ အေတာ္ဆင္ၾကတာ၊ ဒီထိုင္းေကာင္ ေတြ နာရာ သီ၀ နဲ႔ ယာလာ မွာ လုပ္ေနတဲ့ အခ်ိဳးေတြကို ငါနည္းနည္းမွ ၾကည့္လို႔မရဘူး၊ ဒီ **********”
ဘုရားေရ၊ အဖိုးႀကီးကာ ေျပာရင္း ေျပာရင္း မာန္တက္လာၿပီး ထိုင္းတို႔ကို ဆဲေရး တိုင္းထြာေခ်ၿပီ။ သူေျခပင္ မခ်ရေသးေသာ ႏိုင္ငံ ႏွင့္ လူမ်ိဳး တို႔ကား ေလထဲမွာ ကေလာ္တုတ္ခံေနရၿပီ၊ အဖိုးႀကီး ၏စကား ကိုသူနားလည္ ေသာ္လည္း အဓိပၸါယ္ကို မသိ၊ ဘာလဲ နာရာ သီ၀၊ ဘာလဲ ယာလာ၊ စကား၀ွက္ေတြမ်ား ေျပာေနသလား ေအာက္ေမ့ ရသည္။ သူဘာမွျပန္မေျပာ၊ ဘာမွန္း မသိသည့္ ကိစၥ ကိုဘယ္သူမွန္း မသိသည့္ လူႏွင့္ ဘာေတြမ်ား ေဆြးေႏြး ေနရဦးမည္နည္း။ သူဒီလို ႏွာေစး ေနလိုက္ေတာ့ အဖိုးႀကီး လည္းသေဘာေပါက္ သြားပံု ရ၏။ တစ္ဖက္သို႔ လွည့္ၿပီး အိပ္၍ ေနေတာ့သည္။ ဒီေတာ့မွပဲ သူ႔ အေတြးေတြ ျပန္ဆက္ ရေတာ့သည္။
ဒြါရာ၀တီ ဗုန္းဗုန္းေျမသို႔ က်ၿပီးေနာက္ ဟရိပုဥၹန ေခၚ သု၀ဏၰ ဘူမိ ေရႊႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ၾကျပန္သည္။ ယဥ္ေက်းမႈ အဆင့္ အတန္းရွိေသာ ဗုဒၶ ဘာသာ မြန္ေသြးေႏွာ ထိုင္းတို႕ကား ထိုင္းရိုးရာ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ စရိုက္မ်ားကို ထိုေခတ္မွ စ၍ သေႏၶ တည္ေစခဲ့သည္။ အဂၤလိပ္ လို Siam ေခၚသည္မွာ ေရႊႏိုင္ငံ ေခၚ သု၀ဏၰ ဘူမိ ေခၚ ဟရိ ပုဥၹန ကိုဆိုလိုျခင္းပင္။ ထိုႏိုင္ငံ သည္လည္း ၾကာၾကာမတည္ၿမဲရွာ။ ဂြ်မ္းေခၚ Cambodian မ်ား၊ နန္ေက်ာင္ ေခၚ ေနာက္ပိုင္း အဓိက ထိုင္းလူမ်ိဳး ျဖစ္လာမည့္ ရွမ္းႏြယ္ဖြားမ်ား၊ လိေဂါရ္ မြန္မ်ား ၏ အဆက္မျပတ္ ေႏွာက္ယွက္ တိုက္ခိုက္ျခင္း ေၾကာင့္ ကိုယ္က်ိဳးနည္း ရရွာျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ တြင္ေတာ့ အာဏာစက္သည္ ယခု ထိုင္းႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း သို႔ေရာက္သြားၿပီး ရွမ္းႏြယ္၀င္ ထိုင္းတို႔၏ လမ္နာ ႏိုင္ငံေတာ္၊ မင္းေနျပည္ေတာ္ ခ်င္းမိုင္ (ဇင္းမယ္) ႏွင့္ ဟာရီ ပြန္ခ်ိဳင္း မင္းဆက္၊ ေနာက္ေတာ့ သူတို႔၏ ပုဂံ လက္နက္ ႏိုင္ငံေတာ္ ေန၀င္ခ်ိန္ တြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ ဆူခိုထိုင္း ေခတ္။ ထိုေခတ္တြင္ ထိုင္း စာေပ စတင္ေပၚေပါက္ထြန္းကား ၍ စာထက္ အကၡရာ စတင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္မေတာ့ သူတို႔ႏွင့္ ခ်စ္စ ေတြေရာ မုန္းစ ေတြပါ ရွည္ခဲ့ၾကသည့္ ထိုင္းတို႔ ၏ ဘုန္းမီး ေနလ အေတာက္ ပဆံုး အယုဒၶယ ေခတ္ႏွစ္ေပါင္း ေလးရာေက်ာ္၊ ေနာက္ဆံုး ေတာ့ ေခ်ာင္ဖုယား ျမစ္ကမ္းမွာ ေမးတင္ ထားေသာ ဘန္ေကာက္ အမည္ရွိ ကုန္သြယ္စခန္းေလးကို ၿမိဳ ႔ေတာ္ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည့္ ရတနာ့ခိုဆင္ ေခတ္ ႏွင့္ ရာမ မင္းဆက္၊ စဥ္ဆက္ မျပတ္ေသာ ထိုင္းပေဒသရာဇ္ မင္းဆက္မ်ား…………..။
ေလယာဥ္ သိသိသာသာ နိမ့္ဆင္းလာသည္ကို ခံစားမိ၏။ ၾကည့္ေလရာ ေဖြးေဖြးျဖဴေနေသာ တိမ္ပင္လယ္ၾကားမွ ေဖာက္ထြက္ ေန၏။ မၾကာမီ လူ႔ဘံုခန္း၀ါ ၏ အေပၚစီး ျမင္ကြင္းမ်ားကို ျမင္လာရ၏။ အမိုး နီနီ မိုးထားေသာ တစ္ေမွ်ာ္ တစ္ေခၚ အေဆာက္အဦးမ်ားႏွင့္ ထိုးထိုး ေထာင္ေထာင္ တိုက္ႀကီးမ်ား။ ပလတ္စမာ စကရင္ ေပၚမွာေတာ့ ဒြန္ေမာင္းေလဆိပ္ သို႔ ဆိုက္ေရာက္ရန္ ႏွစ္မိနစ္ ဟုစာတမ္း ေရးထိုး ထားသည္။
ငါလာၿပီ။ ဒြါရာ၀တီ…………………………………………………………………….။
သင့္လူ
Juan
သင့္လူ
ဗမင္းေႏြ
သူသူငါငါ
နီမို
Sep 01, 2008 @ 10:05:44
စိတ္၀င္စားဖို ့ေကာင္းတယ္ဆရာေရ၊ ဆက္ေရးပါ။ အားေပးေနပါတယ္။
ခင္မင္လ်က္
မသက္ဇင္
Sep 04, 2008 @ 18:50:30
As far as I learned in Mon history, Dvaravati and Hariphunchai were Mon kingdom. Thaton might be sea port of that kingdom.
All of archaeological evidence found in Dvaravati and Hariphuchai show just about Mon. But Thai scholars used to said that two kingdom are early Thai kingdom who closed with Mons. I think that is shameful.
Sep 05, 2008 @ 12:32:48
To Ko Latt
ဒြါရာ ၀တီ နဲ႔ ဟရိ ပုဥၹန ဟာ ေရွးအက်ဆံုး မြန္ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားဆိုတာ ဟုတ္ပါတယ္။ Location အရ အခု လက္ရွိ ထိုင္း နယ္နမိတ္ ထဲမွာ ေရာက္ေနေပမဲ့ အဲဒီ အခ်ိန္က ထိုင္းလူမ်ိဳး ျဖစ္လာမဲ့ နန္ေက်ာင္ ေတြ ေရာက္မလာေသးခင္ မြန္ေတြ အစျပဳတည္ေထာင္ခဲ့တာ။ မြန္ေတြ ရဲ ႔ civilization ကို အတုယူရင္းက ထိုင္း ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုတာ ျဖစ္လာတာမို႔ ဆရာတင္တဲ့ သေဘာနဲ႔ ဒြါရာ ၀တီ ကို ေခတ္ဦး ထိုင္း ႏိုင္ငံလို႔ ထိုင္း သမိုင္းမ်ားက ေဖာ္ျပၾကတာပါ။
Reply By သင့္လူ