Hiriautatpa

That's Our Bamar (24)

02 Sep 2008 1 Comment

by Juan in သမိုင္း, သမိုင္းထဲက ျမန္မာျပည္သား

သမိုင္း ထဲက ျမန္မာ ျပည္သား (၂၄)

ေက်ာက္စာ ထဲက ပုဂံ (၆)

စည္သူ ၂ (၁၁၆၈- ၁၂၁၁ ေအဒီ)

ဘုရား အေလာင္း မို႔ အေလာင္း စည္သူ လို႔ေခၚခဲ့ ၾကတဲ့ ပထမ စည္သူ ကစလို႔ ပုဂံ မင္းေတြ မွာ မင္းမွန္ရင္ စည္သူ ပါရမယ္ ဆိုတဲ့ အစြဲ မ်ားျဖစ္သြား သလားေတာ့ မသိပါဘူး။ တစည္သူ တည္း စည္သူ လိုက္တာ ေခၚရ၊ မွတ္ရ လြယ္ေအာင္ နံပါတ္ ထိုးမွတ္ ရတဲ့ ဘ၀ ေရာက္သြား ပါတယ္။ ထိလိုင္မင္ ရဲ ႔ ၿဂီႀတိ ဘု၀နာ ဒိတ် ဓမၼ ရာဇာ ဆိုတဲ့ ဘြဲ႔ ကိုေနာက္မင္း ေတြ ဆက္ခံ သလို စည္သူ ကိုလည္း ေဆြစဥ္ မ်ိဳးဆက္ ယူသံုး ၾကသလားေတာ့ မသိပါ။ ဒီမင္း လက္ထက္ မွာ ထူးျခား လာတာ ကေတာ့ -

1. ထိလိုင္မင္ ကိုဆက္ခံ တဲ့ မြန္-ဗမာ မင္းဆက္ ျပတ္ျခင္း
2. မြန္ ႀကီးစိုးမႈ ေလ်ာ့က် လာၿပီး ျမန္မာ့ ဓေလ့ တိုးတက္ ထြန္းကား လာတာ ကိုေနရာ တိုင္း ေတြ႔ လာရၿပီး ပုဂံ ေခတ္ေျပာင္းခ်ိန္ လို႔ ယူဆ ၾကလို႔ သူ႔လက္ထက္ ကစၿပီး ပုဂံ ေခတ္ ဒုတိယ ပိုင္း လို႔ ေခၚၾကျခင္း
3. အနိ ရုဒၶ၊ ၀ျဇာ ဘရဏ မင္းႏွစ္ပါး အၿပီး ျပတ္သြားခဲ့ ရတဲ့ အနိ ရုဒၶ မင္းဆက္ ျပန္လည္အာဏာ ရလာျခင္း
4. သီရိ လကၤာသူ မင္းသမီး ကို ၀ဋံ သိကာ ဘြဲ႔ အမည္ နဲ႔ မိဖုရား ေျမွာက္ေသာ္လည္း ထိုမင္းသမီး ႏွင့္ရေသာ သားေတာ္ မ်ား ကို ထီးေမြ နန္းေမြ မေပးခဲ့ျခင္း သို႔မဟုတ္ မေပးပါဟု ကတိ ထားခဲ့ျခင္း
5. မြန္ၾသဇာ ေလ်ာ့က် လာ၍ ျမန္မာ ဓေလ့ ထြန္းကား လာေသာ္လည္း နန္းတြင္း မွ သီရိ လကၤာ ၾသဇာ ျမင့္မား လာျခင္း
6. မြန္ ဓေလ့ ထံုးစံ မ်ား ျမန္မာ ႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း တြင္ ေပ်ာက္ကြယ္ ၿပီး ေအာက္ျမန္မာ ျပည္တြင္ သာ က်န္ရွိ ေတာ့ျခင္း- တို႔ကို ေတြ႔ရ ပါတယ္။

စည္သူ (၂) ဟာ အနိ ရုဒၶ ရဲ ႔ အဆက္ အႏြယ္ ဆိုတာ ကို သူ႔သားေတာ္ ရာဇ သူရ ရဲ ႔မုခ္ကူး ေက်ာက္စာ မွာ ေဖာ္ျပ ပံုက-

“စၾကာ ၀ေတးမင္းဆက္တြင္ အနိ ရုဒၶ ကားလူတို႔ အတြက္ ထင္ရွား ႀကီးက်ယ္ သူျဖစ္၏။ ထိုမင္း၏ အဆက္ အႏြယ္ ျဖစ္ေသာ ေဇယ် သူရ ကား ဥာဏ္ပညာ ႀကီးရင့္သူ၊ သာသနာ ကိုေလးစား ကိုင္းရွိဳင္းသူ၊ တက္ႂကြ လံု႔လ ႀကီးသူ၊ ရဲရင့္သူ ျဖစ္သည္။ စည္သူ အမည္ေတာ္ ရွိေသာ ထိုမင္းကို ဇမၺဴ ဒီပါ တြင္ၿပိဳင္၀ံ့ သူမရွိ၊ လူအေပါင္း တြင္ ထင္ရွား ႀကီးက်ယ္သည္။ ထိုမင္း၏ သားမွာ လြန္စြာ အက်င့္ျမတ္ေသာ မိခင္ ၀ဋံသိကာ မွ ေမြးဖြားသူ ျဖစ္သည္။ ရာဇ သူရ အမည္ရွိပါသည္။ ခမည္းေတာ္ သည္ တရား သျဖင့္ မင္းမူ၏။ သာသနာ ေတာ္တြင္ သက္၀င္ ယံုၾကည္၏။ ၿပိဳင္သူ ရွား၏။ မယ္ေတာ္သည္ အလြန္ ျမင့္ျမတ္ေသာ အႏြယ္ေတာ္ မွ ဆင္းသက္ ေပါက္ဖြား လာသူ ျဖစ္၍ အတုမရွိ ထူးျခား ေကာင္းမြန္ လွသည္” စသည္ျဖင့္ ေရာက္တတ္ ရာရာ ေလွ်ာက္ေရး ထားတယ္။ အခ်ဳပ္ ကေတာ့ ငါ့ေဖေဖ ႀကီး တယ္တံခိုးႀကီး။ ငါ့ေမေမ ႀကီး လြန္ ဘုန္းႀကီး။ ငါသည္လည္း ေခသူ မဟုတ္ လို႔ ေၾကာ္ျငာတာ ပဲေပါ့။ ငါေဟ့၊ ငါကြ၊ ငါ၊ ငါ လို႔ ေအာ္ေန သံေတာင္ နားထဲ ၾကားေယာင္ မိသလို ပါပဲ။

တကယ္ေတာ့ သူဘုန္းႀကီး လို႔ထီးနန္း ရတာ မဟုတ္ပါ။ ဗုဒၶ ဘာသာ အခ်င္းခ်င္း မို႔ သီဟိုဠ္ က တိုင္းျပည္ကို သိမ္းႏိုင္ ေပမဲ့၊ ရက္ရက္ စက္စက္ မလုပ္ လိုတာရယ္။ ျမန္မာ- သီရိ လကၤာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ရဲ ႔ေဖ်ာင္းဖ် မႈရယ္။ ရာသီ ဥတု အေျခ အေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပုန္ကန္ မႈေတြေၾကာင့္ ေရရွည္ သိမ္းပိုက္ ထားလို႔ မျဖစ္ဖူး လို႔တြက္ခ်က္ မိတာေတြရယ္ ေၾကာင့္ ေရွးမင္း အနိ ရုဒၶ အဆက္ အႏြယ္ လို႔ သက္ေသ ျပႏိုင္တဲ့ စည္သူ (၂) ကို ကုလားမင္းသမီး နဲ႔ ေပးစား၊ မင္းေႁမႇာက္ ၿပီး ၾသဇာေညာင္း ေအာင္လုပ္ကာ ျပန္ေတာ္ ျပန္သြားၾကတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

စည္သူ (၂) ဟာ မယား အေတာ္မ်ားမ်ား ယူလို႔ အႏြယ္ေတာ္ ေတြလည္း အေတာ္မ်ား ခဲ့တယ္။ သူ႔ Family tree ကို ေက်ာက္စာ မွာေတြ႔ သေလာက္ေဖာ္ျပ ရရင္-

ဆိုၿပီး ေတြ႔ရ ပါတယ္။ အမည္ မသိတဲ့ မိဖုရား နဲ႔ ၾကမွ သားသမီး ေတြ အမ်ားဆံုး ပြားစီး ေနေတာ့တယ္။ ဒီေနရာ မွာ ၀ဋံ သိကာ ဆိုတာ ထိလိုင္မင္ ရဲ ႔ ႀတိေလာက ၀ဋံ သကာ ေဒ၀ီ ေခၚ ပယ္မယား၊ ရာဇ ကုမာရ္ ရဲ ႔အေမ ကိုဆိုလိုျခင္း မဟုတ္ ပါ။ ၀ဋံ သိကာ ဆိုတဲ့ ပါဠိ ဟာ အနက္ျပန္ရင္ ေခါင္းေပၚမွာ ပန္းတစ္ပြင့္ အၿမဲ ပန္ဆင္ ထားတဲ့ မင္းခ်စ္ျမတ္ ႏိုးသူ ဦးေဆာက္ပန္း မိဖုရား ဆုိတဲ့ အတြက္ လူနာမည္ မဟုတ္ပဲ အစဥ္ အဆက္ ေခၚခဲ့ ၾကတဲ့ ဘြဲ႔နာမည္ မ်ိဳးသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုလား မင္းသမီး ကိုအေရးေပး တယ္၊ သူ႔ေဆြမ်ိဳး သားခ်င္း သီရိ လကၤာ သားေတြ ကိုမႈးမတ္ ခန္႔တယ္။ သို႔ေသာ္ အရိုက္ အရာ မေပးပဲ မင္းေသြး (Royal blood) ပါတဲ့ အနိ ရုဒၶ အဆက္ အႏြယ္ ကိုသာ နန္းရ ေအာင္ စီမံ ႏိုင္မႈ ကေတာ့ ခ်ီးၾကဴး ေလာက္ပါတယ္။ ၀ဋံ သိကာ နဲ႔ ရတဲ့ ရာဇ သူရ နဲ႔ ဂဂၤါ သူရ ဆိုတဲ့ သားေတာ္ႀကီး ႏွစ္ပါးက ဖခင္ အေပၚ မွာေရာ ေနာင္တက္ လာတဲ့ မင္းေတြ အေပၚမွာပါ သစၥာ ေစာင့္သိ ရိုေသ ၾကေပမဲ့ သားေတာ္ငယ္ ပ်ံခ်ီ ေရာ သူ႔မ်ိဳးဆက္ ေတြက ပါ နာေတာင္မ်ာ လက္ထက္ မွာ ပုန္ကန္ ထၾကြ ၾကပါတယ္။ ၀ဋံ သိကာ ရဲ ႔ေမာင္ေတာ္ ေတြျဖစ္တဲ့ သုလာ ဖိရစ္ နဲ႔ အနႏၲ သူလ ဖိရစ္ (နာမည္ ေတြၾကည့္တာနဲ႔ ျမန္မာ မဟုတ္မွန္း သိသာသူ) တို႔ဟာ ပုဂံနန္း မွာ အမတ္ေတြျဖစ္ၿပီး သုလာ ဖိရစ္ ဆိုရင္ နရ သိဃၤ ဥစၥနာ ရဲ ႔တန္ခိုးထြား မိဖုရားႀကီး နာမည္ေက်ာ္ မိဖုရား စ၀္ ရဲ ႔ ခမည္းေတာ္ႀကီး၊ ဘုရင့္ ေယာကၡမႀကီး ျဖစ္တဲ့ အထိ ေကာင္းစား ခန္းနား ႀကီးက်ယ္ ခဲ့ၾက ပါတယ္။ သီရိ လကၤာ ရဲ ႔တန္ခိုး ၾသဇာ ပုဂံ မွာ ႀကီးမား လာတာကို ေညာင္ဦး ဆပဒ ေစတီလို သီဟိုဠ္ ပံုစံ ဟရ္မိကာ ႀကီးႀကီး နဲ႔ ေစတီေတြ ျပန္လည္ဆန္းသစ္လာပံု၊ တင္းက်ပ္တဲ့ ေထရ ၀ိဟာရ စည္းကမ္း ေတြနဲ႔ ပုဂံ ရဟန္းေတြ ကိုက်င့္ႀကံေစပံု ေက်ာက္စာ မ်ား၊ ပါဠိ ဘာသာ နဲ႔ ေထရ ၀ါဒ ကို ရွိရင္းစြဲ မြန္ဘာသာ၊ ဗိႆႏိုး နဲ႔ နတ္ ကိုးတာ ေတြထက္ ပိုဦးစားေပးလာ ပံုမ်ားမွ တဆင့္ ခန္႔မွန္း သိရွိ ရတယ္။ အနိ ရုဒၶ မင္းဆက္ ျပန္စ တယ္ ဆိုေပမဲ့ ထိလိုင္မင္ ရဲ ႔ အဆက္ အႏြယ္ေတြ ကို ႏွိပ္ကြပ္ ျခင္း မရွိပဲ အလွဴႀကီး ေပးၿပီး တင့္ေတာင့္ တင့္တယ္ ထားခဲ့ ပံုမ်ား ကိုလည္း ေတြ႔ရ ပါေသးတယ္။

စည္သူ (၂) လက္ထက္ မွာ အေရး အပါ ဆံုး အေျပာင္း အလဲ ကေတာ့ ျမန္မာ စာသက္သက္ ကိုအသံုးျပဳၿပီး ေက်ာက္ထက္ အကၡရာ တင္ခဲ့ျခင္းပါပဲ။ မင္းနန္သူ တပ္ကေလး ဘုရား က ေစာမြန္သင္ ေက်ာက္စာ ဟာ ေရွးျမန္မာ စကား ရဲ ႔ ဦးဆံုး စံျပ ေက်ာက္စာ လို႔ အမည္ကင္ပြန္း တပ္ၾကရ ပါတယ္။ မြန္လို အဖြဲ႔ အႏြဲ႔ မပါ။ ရိုးရိုး တိုတို တုတ္တုတ္ နဲ႔ လိုရင္း ေရးခဲ့ ပံုကေတာ့ ဟန္မလုပ္ ခ်င္ တဲ့ ဗမာ့ စိတ္ဓါတ္ အမွန္ပါပဲ။

ေနာက္ထပ္ ထူးျခားခ်က္ တစ္ခု ကေတာ့ သူ႔လက္ထက္ ကစလို႔ မင္းဟာ ေျမအားလံုး ကိုပိုင္ဆိုင္ တယ္။ ဘိုးဘ ပိုင္ ဓါးမ ဦးခ် ဆိုတာေတြက ေျမကို လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ ခြင့္သာ ရွိေတာ့တယ္။ သားစဥ္ ေျမးဆက္ လုပ္စားခြင့္ ေပးေပမဲ့ သာသနာ့ေျမ အျဖစ္ လွဴရင္ ေတာ့ မင္းကို ခြင့္ပန္ ၿပီးမွ မင္းကိုယ္တိုင္ အလွဴ ကိုလာၿပီး ေရစက္ သြန္းခ် လွဴဒါန္း မယ္ ဆိုတာ မ်ိဳးကို ထင္ထင္ ရွားရွား လုပ္လာ တယ္။ သူႀကီး ဘုရား ရြာသား ေကာင္းမႈ၊ အလွဴ ႔လက္ဖက္ နဲ႔ မ်က္ႏွာ လုပ္ခ်င္ တာထက္ ပိုတဲ့ အေၾကာင္း ေတြရွိပါတယ္။ ထိလိုင္မင္ လက္ထက္ ကစလို႔ မဲမဲ ျမင္ရာ လက္ညိွဳးထိုး လွဴခဲ့တဲ့ သာသနာ့ေျမ ကိစၥဟာ ေနာက္ပိုင္း ပုဂံမင္း ေတြအတြက္ လည္ေခ်ာင္းထဲမွာ နင္ေနတဲ့ အရိုး သဖြယ္ မေထြးႏိုင္ မအန္ႏိုင္ ျဖစ္လာတာ ေၾကာင့္ ဒီကိစၥ ကိုစီမံ ရဟန္ တူပါတယ္။

ရိုးရိုး ရွင္းရွင္း လုိခ်င္ တာကို လိုခ်င္ တဲ့ အတိုင္း မကြယ္ မ၀ွက္ ေျပာခဲ့တဲ့ မလိႈင္၊ ေရေငြ႔ရြာ၊ အိုေကႅာသင္ ေက်ာက္စာ မွာ စည္သူ (၂) လက္ထက္ ျမန္မာ စကားကို သေဘာက်ဖြယ္ေတြ႔ရတယ္။ လွဴဖြယ္ ပစၥည္း နည္းနည္းလွဴၿပီး ဆုက်ေတာ့ အႀကီးဆံုး မွလိုခ်င္ တဲ့လူ႔ေလာဘ ကို တိုတို ျပတ္ျပတ္ ေက်ာက္စာ ထြင္းလိုက္ပံုက နည္စြာ ရင္ အတိုင္ မသိ လို၀္ သေတ တဲ့ေလ။

References

Epigraphia Barmanica Vol. I, II and III

Than Tun Dr (1955) “History of Burma A.D. 1000-1300” BBHC, I, I, 39-57 and Rangoon University Annual Magazine, pp: 133-35.

သန္းထြန္း၊ ေဒါက္တာ၊ ပုဂံ ေခတ္ ႏိုင္ငံေရး သမိုင္း။