Hiriautatpa

ကုလသမၼဂ၏ အခန္းက႑ က်ဆင္းလာသေလာ

11 Jun 2011 2 Comments

by နီမို in ကို႐ူပ ဦးစိတၱ ေဆြးေႏြးခန္း, စကားဝိုင္း

ကို႐ူပ၊ ဦးစိတၱ ေဆြးေႏြးခန္း

ကုလသမၼဂ၏ အခန္းက႑ က်ဆင္းလာသေလာ

ဦးစိတၱ။   ။ ကို႐ူပေရ ခင္ဗ်ားသိတဲ့အတိုင္းပဲ ကမၻာႀကီးမွာ အျဖစ္အပ်က္ေတြ၊ ျပႆနာေတြ ကတစ္ခုၿပီး တစ္ခု ဆက္ေန လိုက္တာဗ်ာ၊ ျပႆနာ တစ္ခု ရွင္းလို႔မွ မဆုံးေသးဘူး၊ ေနာက္ ျပႆနာတစ္ခုက ေပၚလာျပန္ေရာ၊ ကုလသမၼဂ အတြင္းေရးမွူးခ်ဳပ္ ေတာ့မသိဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ သတင္းေတြ နားေထာင္တာနဲ႔တင္ကို ေခါင္းမွာရွုပ္ေထြး ၿပီး စိတ္မေကာင္းေတြ ျဖစ္မိတယ္။ ၾကာေတာ့ သတင္းေတာင္ မဖြင့္ရဲသေလာက္ ျဖစ္လာတယ္။

ကို႐ူပ။    ။ ဟုပ္တယ္ဦးစိတၱေရ၊ ကိစၥေတြကတစ္ခုၿပီးတစ္ခုနားရတယ္လို႔ကိုမရွိဘူး၊ အဲဒီေတာ့ ကမ႓ာႀကီးရဲ့ ျပႆနာ ေပါင္းစုံကို နားေထာင္ၿပီးတတ္နိုင္သေလာက္ကူညီေျဖ ရွင္းေပးေနရတဲ့ ကုလသမၼဂလို အဖြဲ႕ႀကီးအတြက္ေတာ့တကဲ့ စိန္ေခၚမွုႀကီးတစ္ခုေပါ့။

ဦးစိတၱ။   ။ ဟုပ္တယ္ဗ်၊ ခင္ဗ်ားသိတဲ့အတိုင္းကုလသမၼဂဆိုတာ ဒုတိယကမ႓ာစစ္ႀကီး အၿပီး ေနာင္မွာ ပိုမို ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ကမ႓ာႀကီး၊ လူေတြ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ေလးစားၿပီး လူရဲ့ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြကို တန္ဖိုး ထားတဲ့ ကမ႓ာႀကီး ျဖစ္ဖို႔္ ေပၚေပါက္ လာတာ မဟုပ္လား၊ ဒါေပမဲ့ အခု ဒုတိယကမ႓ာစစ္ ၿပီးလို႔ ႏွစ္ေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ ကာလကိုျပန္ေျပာင္း ၾကည့္လိုက္ရင္ ပရိပကၡေတြ နဲ႔ လူအေျမာက္အျမား အသက္ ဆုံးရွုံးရတာေတြ နဲ႔ျပည့္ေနေတာ့ကာ အဖြဲ႕ကို စတင္ ထူေထာင္တဲ့ သူေတြရဲ့ ဆႏၵမျပည့္ဝဘူး လို႔ပဲ ေျပာရမယ္ ထင္တယ္၊ အာဖရိက အလယ္ပိုင္းနဲ႔ ေဘာ္လ္ကန္ ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳး သန႔္စင္တဲ့ လူသတ္ပြဲ မ်ိဳးေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အခ်ိန္မွီ မတားဆီးနိင္ခဲ့ အတြက္ ကုလသမၼဂရဲ့ ပါဝါ ဟာ ေမးခြန္း ထုပ္စရာ ျဖစ္မေန ဘူးလားဗ်ာ၊ ဘယ္ကိစၥမဆို ကုလသမၼဂရဲ့ တုန႔္ျပန္မႈ က ေႏွးေကြး ေလးလံ လြန္းၿပီး ထိေရာက္မႈ မရွိတာဟာ အထက္ပါကိစၥေတြလို ျမန္ျမန္ထက္ထက္ အေရးယူသင့္တဲ့ အေရး ကိစၥမ်ိဳး ေတြမွာ သိပ္ကို သိသာလြန္း တယ္ဗ်၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြေနာက္သလို United Nothing မ်ား ျဖစ္ေနသလား ဗ်ာ။

ကို႐ူပ။    ။ ခင္ဗ်ားေျပာတာကိုကၽြန္ေတာ္လက္ခံပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ လည္းျခဳံၾကည့္ ရင္ေတာ့ ကုလသမၼဂ ရဲ့ ကနဦး ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ အတိုင္း အေတာ္အတန္ ျပည့္ဝ ေနတာကိုေတာ့ ျငင္းလို႔ မရတာ အမွန္ပဲ၊ ဥပမာ ေနာက္ထပ္ ကမ႓ာစစ္ႀကီး မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ နိုင္ေသးတယ္ဗ်ာ၊ ေနာက္တစ္ခု က ကူဝိတ္ ကိစၥမွာလိုမ်ိဳး တစ္နိင္ငံနဲ႔တစ္နိင္ငံ ေျဗာင္က်က် က်ဴးေက်ာ္တာ မ်ိဳးကို တားဆီး နိင္ေသးတယ္ဗ်ာ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေန ေသးေပမယ့္ လိုက္နာရမယ္ ဆိုတာကို ေတာ့ နိင္ငံတိုင္း လက္ခ ံထားၾကရတယ္ မဟုတ္လား၊ ဟုပ္ပါတယ္၊ ကုလသမၼဂရဲ့ တုန႔္ျပန္မႈ ေႏွးေကြးတဲ့ အတြက္ ၾကဳံခဲ့ရတဲ့ ကပ္ဆိုးေတြ အတြက္ ၀မ္းနည္းဖို႔ ေကာင္းပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ လည္း ကိစၥရပ္တိုင္းမွာ

ေအာင္ျမင္ ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးနိင္လိမ့္မယ္ လို႔ေတာ့ ေမၽွာ္လင့္ထားလို႔ မရဘူး မဟုပ္လား၊ ဒါေပမယ့္ ကုလသမၼဂ မရွိ လို႔ျဖစ္လာမယ့္ အက်ိဳးဆက္ေတြ ထက္စာရင္ေတာ့ ရွိတာက အမ်ားႀကီး အက်ိဳးရွိတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တယ္။

ဦးစိတၱ။   ။ ခင္ဗ်ားေျပာေတာ့လည္းဟုပ္သလိုလိုေတာ့ရွိသား၊ ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ား ေျပာသြားတဲ့ ဥပမာေတြထဲက ကၽြန္ေတာ္သေဘာ မတူနိုင္တာေတြ ကိုေတာ့ ေျပာရမယ္၊ ကမ႓ာစစ္ႀကီး ထပ္မျဖစ္ ခဲ့တာဟာ ကုလသမၼဂရဲ့ စြမ္းေဆာင္မႈထက္ စစ္ေအးတိုက္ပြဲ ကာလ လက္နက္ ၿပိဳင္ဆိုင္ တပ္ဆင္မႈနဲ႔ ညဴကလီးယား နည္းပညာက ပိုၿပီး အခရာ က်မလားလို႔၊ အဲဒီ အဖ်က္စြမ္းအား ႀကီးတဲ့ လက္နက္ ေတြေၾကာင့္ ေဒသဆိုင္ရာ စစ္ပြဲေတြ အဆင့္ကေန အရွိန္ျမႇင့္ဖို႔ ႏွစ္ဘက္ စလုံးက တြန႔္ဆုတ္ ေနခဲ့တယ္လို႔ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္၊ ဒါဟာ ကမ႓ာစစ္ ႀကီး မျဖစ္ဖို႔ ဟန႔္တားေနတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းပဲ၊ အဲဒီလိုပဲ ဒီမိုကေရစီတို႔ လူ႔အခြင့္အေရးတို႔ ဆိုတာလည္း အေနာက္တိုင္းနိင္ငံေတြရဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ စနစ္ကို က်ားကန္ဖို႔ တင္သြင္းလာခဲ့တဲ့ တန္ဖိုးေတြပဲ၊ ကုလသမၼဂ ရဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေၾကာင့္လို႔ ကၽြန္ေတာ္မထင္ဘူး။

ကို႐ူပ။    ။ ဟုပ္ပါတယ္၊ ႏွစ္ဘက္စလုံးအထိနာမဲ့ အေရးမို႔ ကမၻာစစ္ျဖစ္ဖို႔အထိ စိတ္ မကူး ၾကဘူးဆိုတာ၊ ဒါေပမယ့္ ညႇိႏွိုင္းေဆြးေႏြးမွုေတြ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုေတြအတြက္ ေတာ့ ကုလသမၼဂ ဟာ ကမ႓ာ ႀကီးရဲ့ဗဟိုခ်က္ ျဖစ္ေနဆဲပဲ မဟုပ္လား၊ ဒါဟာသူ႔ေရွ႕က နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္ အသင္းႀကီး မလုပ္နိုင္ ခဲ့တဲ့ အရာေလ၊ စစ္ေအး တိုက္ပြဲ ၿပီးဆုံး သြားတဲ့ ေနာက္မွာ ကုလသမၼဂ ဟာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ ေတြအတြက္ ပိုေတာင္ အေရး ပါလာ ခဲ့ပါ ေသးတယ္၊ ဥပမာ အီရတ္ က်ဴးေက်ာ္မႈ ကို ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈ ေဆာင္ရြက္နိုင္ခဲ့တာ၊ အာဖရိက အလယ္ပိုင္း၊ အင္ဂိုလာ၊ ေဘာ္ကန္ နဲ႔ ကန္ေဘာဒီးယားတို႔မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထိမ္းသိမ္းမႈ ေတြ လုပ္ေဆာင္ နိင္ခဲ့တာ ဒါေတြဟာ သာဓကေတြပဲမဟုပ္လား၊ အခု မေအာင္ျမင္တဲ့ ကိစၥေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ အခ်ဳပ္အခ်ာပိုင္ နိုင္ငံေတြထဲက ျပည္တြင္းျပႆနာေတြ ျဖစ္ေန တာ ေတြ႕ရ လိမ့္မယ္၊ ျပည္တြင္း ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းဖို႔ကေတာ့ ကုလသမၼဂ ရဲ့ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ထဲမပါဘူးေလ၊

ဦးစိတၱ။   ။ ခင္ဗ်ားေျပာတာကို ကၽြန္ေတာ္လက္ခံပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ကုလသမၼဂ ရဲ့ အဓိက အားနည္းခ်က္က အဖြဲ႕ထဲမွာ ဗ်ဴရိုကရက္ဆန္လြန္းတဲ့ စနစ္ေၾကာင့္ပဲ၊ ဥပမာ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ အျမဲတမ္းအဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ့ဗီတို အာဏာ မ်ိဳး၊ အဲဒီ အဖြဲ႕၀င္ ေတြကို ဘယ္လိုအခ်က္ ေတြနဲ႔ ေရြးခ်ယ္ သလဲ ဆိုတာ လဲ ေမးခြန္း ထုပ္စရာပဲ၊ေနာက္ဆုံး အဲဒီ နိုင္ငံေတြ ကိုယ္ႏႈိက္က ေရာ ကုလသမၼဂ ရဲ့ စံျပ နိုင္ငံေတြလို႔ ေျပာလို႔ ရသလား။ တစ္ခ်ိဳ႕ အေထြေထြညီလာခံက သေဘာ တူၿပီးသား ကိစၥ ေတြေတာင္ အဲဒီနိုင္ငံ ႀကီးေတြရဲ့ ဟန႔္တား မႈေၾကာင့္ အေကာင္ အထည္မေဖၚ နိင္တာေတြ အမ်ားႀကီး၊ ဥပမာ အစၥေရးကိုအေရးယူဖို႔ ကိစၥမ်ိဳး၊

ကို႐ူပ။    ။လုံျခဳံေရးေကာင္စီရဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံကေတာ့ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ကမၻာႀကီးရဲ့ အေနအထားေတြအလိုက္ ျပဳျပင္သင့္တာအမွန္ပါပဲ၊ ဥပမာ တိုက္ႀကီးေတြအလိုက္ အလွည့္က် ေရြးခ်ယ္ တာမ်ိဳး ဆိုပါေတာ့၊ ဒါေပမယ့္ လည္း လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ တစ္ခုတည္းနဲ႔ေတာ့ ကုလသမၼဂ တစ္ခုလုံးကို အျပစ္မတင္သင့္ဘူးထင္ပါတယ္။ ယခု ေလာေလာဆယ္ လစ္ဗ်ား ကိစၥမွာ ဆိုလည္း လုံျခဳံေရး ေကာင္စီရဲ့ အဆုံးအျဖတ္က ဘယ္ေလာက္ အေရးပါလဲဆိုတာ ေတြ႕ရမွာပါ။

ဦးစိတၱ။   ။ မွန္ပါတယ္၊ ေနာက္ထပ္ရွုေထာင့္တစ္ခုကေနၾကည့္ရင္ ကမၻာ့နိုင္ငံေတြ တိုးတက္ ဖြံၿဖိဳး လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ေပးေနတာ ကုလသမၼဂ အဖြဲ႕အစည္း ေတြ မဟုပ္တဲ့ ကမၻာ့ ဘဏ္ရဲ ေခ်းေငြ႕ေတြ၊ GATT လို၊ WTO တို႔လို အဖြဲ႕ေတြရဲ့ ေအာက္က လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္မႈရဲ့ အက်ိဳး ေက်းဇူး ေတြေၾကာင့္ပဲ မဟုပ္လား၊

ကို႐ူပ။    ။ ဟုပ္ပါတယ္၊ ကုလသမၼဂ ဆိုတာနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ ဒီပလိုေမစီ ကိစၥ ေတြပဲ ျမင္ေန ၾကတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ကုလသမၼဂ ေအဂ်င္စီေတြ ျဖစ္တဲ့ ကမၻာ့ က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ေတြ၊ စားနပ္ရိကၡာ အဖြဲ႕ေတြ၊ ကေလးမ်ား ရန္ပုံေငြ အဖြဲ႕ေတြ ရဲ့ သန္းေထာင္နဲ႔ ခ်ီ ရွိတဲ့ကမၻာ့ျပည္သူ ေတြရဲ့ ဘ၀ေတြပိုမို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ ေနတာ ကိုလည္း မေမ့နဲ႔ေလ၊ ဥပမာ ဒီကမ႓ာေပၚ ကေန ေက်ာက္ေရာဂါ အျမစ္ျပတ္ ကင္းရွင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္နိုင္ခဲ့တာေတြ၊ အင္ဒီးယား တိုက္ေပၚက ဆင္းရဲသားေတြ အေျခခံ ကယ္လိုရီ ျပည့္၀ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ နိင္ခဲ့တာေတြဟာ ေျပာမယ္ဆို ယုံနိင္စရာ ေတာင္ မရွိပါဘူး။

ဦးစိတၱ။   ။ ေအးဗ်ာ၊ ခင္ဗ်ားနဲ႔ ကၽြန္ေတာင္အျမင္ခ်င္းထပ္တူမက်ေပမယ့္ ခင္ဗ်ားနဲ႔ ေဆြးေႏြးရတာ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ပိုၿပီးအျမင္ေတြက်ယ္လာတယ္လို႔ ခံစားရတယ္၊

ကို႐ူပ။   ။ ကၽြန္ေတာ္လည္းဒီလိုပါပဲဗ်ာ၊ ေဆြးေႏြးၾကည့္လိုက္ေတာ့မွ တစ္ခ်ိဳ႕ ကိုယ္သိထားတာ ေလးေတြကို ျပန္ ေမးခြန္း ထုပ္ေနမိတယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕ ကိစၥေလး ေတြမွာေတာ့ ကိုယ္အျမင္ ကိုယ္ပိုၿပီး ခိုင္မာလာခဲ့တယ္၊ ကဲ အခ်ိန္လည္း လင့္သြားၿပီဗ်ာ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေနာက္အပတ္က်မွပဲ ဆက္ၾကတာေပါ့။

နီမို

Ref: Pros and Cons; A debater’s handbook by Trevor Sather