War and Communicable diseases

စစ္တလင္းမွ ရွင္ေသမင္းမ်ား

စစ္၏အလြန္

ႏွစ္ဆယ့္တစ္ ရာစု၏ အထင္ရွားဆံုး ႏွင့္ အရမ္းကားဆံုး အီရက္ စစ္ပြဲ ၿပီးဆံုး သြားၿပီ ဆိုေသာ္လည္း သန္းေပါင္း မ်ားစြာေသာ အိုးမဲ့ အိမ္မဲ့ အရပ္သား မ်ားသည္ ျပန္လည္ နာလံ မထူႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ ယိုယြင္း ပ်က္စီး သြားေသာ ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး စနစ္ေၾကာင့္ ကူးစက္ ေရာဂါမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္း၊ ပတ္ဝန္းက်င္ သန္႔ရွင္းမႈ အားနည္းျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆးထိုး စနစ္မ်ား ယိုယြင္းျခင္း တို႔၏ ဒဏ္ကို ခါးစည္း ခံ၍ ရွင္ေသမင္းႏွင့္ စစ္ခင္း ေနရဆဲပင္။

More

Transplant

ဆူဆန္ဝွီးလား၊ ဟာစရီးပါးႏွင့္ ေရာင္းရန္ရွိေသာ အရာမ်ား

ေရာ္ဘင္ကြတ္၊ ကိုမာ၊ ဆူဆန္ဝွီးလား
ကမၻာေက်ာ္ စာေရး ဆရာ ေရာ္ဘင္ကြတ္၏ နာမည္ေက်ာ္ ကိုမာဝတၳဳကုို ဖတ္ဖူး ၾကလိမ့္မည္။ နတ္ႏြယ္က တဖန္ ျပန္၍ မႏိုးေသာ ေဝဒနာ အမည္ျဖင့္ ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆို ခဲ့ရာ မူရင္းမွာ ဘတ္စ္ဆဲလား ဝတၳဳ တစ္ပုဒ္ ျဖစ္သည့္ အားေလွ်ာ္စြာ ျမန္မာ စာေပ ေလာက၌လည္း ေအာင္ျမင္ ေက်ာ္ၾကားသည့္ ဘာသာျပန္ ဝတၳဳ တစ္ပုဒ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။
ေခ်ာေမာ လွပၿပီး ဥာဏ္ရည္ ထက္ျမက္ေသာ ေဆးေက်ာင္းသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည့္ ဆူဆန္ဝွီးလားကို ဇာတ္ေကာင္ ဖန္တီးၿပီး ေဆး႐ံုတြင္ ကိုမာေခၚ ဦးေႏွာက္ ေသဆံုး၍ ကာလၾကာရွည္ ေမ့ေျမာ ေနေသာ နာတာရွည္ လူနာမ်ား ထံမွ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ျဖတ္ေတာက္ ေရာင္းဝယ္သည့္ ေမွာင္ခို ေဈးကြက္ႀကီး အေၾကာင္းကို ၾကက္သီး ထဖြယ္၊ ရင္သိမ့္တုန္ အက္ရွင္ မ်ားမ်ားျဖင့္ သြက္သြက္ ေရးထားသျဖင့္ ဖတ္ေကာင္း၏။ ႐ုပ္ရွင္ ႐ိုက္ေတာ့လည္း ေအာင္ျမင္မႈ ရခဲ့သည္။

More

Life Cycle (7)

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာ ကိုသံသရာ ဟုေခၚသည္ (၇)

ေဆးဖိုး၀ါးခ ႏွင့္ လူနာ
ေခတ္သစ္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ သို႔မဟုတ္ ပုဂၢလိက ကုသေရး လုပ္ငန္း မ်ားမွာ ကုန္က် စရိတ္ အားလံုးကို ေနာက္ဆံုး သံုးစြဲသူ (End User) ျဖစ္တဲ့ လူနာ ကခါးစည္း က်ခံ ရမယ္။ ေငြကုန္ ေၾကးက် မခံ ႏိုင္ရင္ ေကာင္းမြန္ ထိေရာက္တဲ့ ေဆး၀ါး ကုသ မႈကို မ်က္ေမႊး ေထာ္လို႔ ေတာင္ေမာ္ မၾကည့္ ေလနဲ႔ ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာ ယေန႔ ကမၻာရဲ ႔ ရင္နင့္ ဖြယ္ အမွန္ တရား တစ္ခု ပါပဲ။ ေငြမရွိ ရင္ေရာဂါ ေပ်ာက္ဖို႔ မစဥ္း စားနဲ႔ လို႔ တရား လက္လြတ္ ေျပာရာ ေရာက္ေန ပါၿပီေကာ။

More

Life Cycle (6)

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာကို သံသရာ ဟုေခၚသည္ (၆)

က်န္းမာေရး အသံုး စရိတ္ ႏွင့္ ေဆးဖိုး၀ါးခ
ေစ်းကြက္ ထဲမွာ ေအာင္ပန္းပန္ လို႔ ေအာင္လံ တံခြန္ လႊင့္ထူ ထားတဲ့ ပုဂၢလိက ကုသ ေရး ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္း ဟာ အေမ ရိကန္ တစ္ႏိုင္ငံ လံုးကို လြန္ခဲ့ တဲ့ အႏွစ္ ေလးဆယ္ ေလာက္က စလို႔ ၀ါးမ်ိဳ ပစ္လိုက္ တယ္။ ဘာသာေရး အသင္း အဖြဲ႔ အခ်ိဳ ႔ရဲ ႔ ခေနာ္ ခနဲ႔ မျဖစ္ စေလာက္ အခမဲ့ ေဆးရံု ကေလး မ်ားနဲ႔ အစိုးရ ရဲ ႔ Medicare & Medicaid program ေခၚ သက္ၾကား အိုနဲ႔ ဒုကၡိတ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ မျဖစ္စေလာက္ ကလြဲ လို႔ ေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္ တို႔ ေရႊျပည္ႀကီး မွာလည္း ယခင္ စာဘူးေတာင္း သာသာ ပုဂၢလိက ေဆးခန္း ေလးမ်ား ရန္ကုန္ ေရႊဘံု သာလမ္း ေလာက္မွာ ပဲ က်ိဳးတို႔ က်ဲတဲ ရွိခဲ့ ရာက ေစ်းကြက္ လိႈင္းလံုး ႀကီးေတြ ရိုက္ခတ္တဲ့ ၁၉၉၀ ျပည္လြန္ ႏွစ္မ်ား ကစလို႔ ပုဂၢလိက ေဆးရံု ေဆးခန္း မ်ားဟာ ကလလ ရည္ၾကည္ သေႏၶ တည္လာ လိုက္တာ အခ်ိန္ တိုတို အတြင္း အေျခ ခိုင္ အသားက် လာၾကတယ္။ ဘယ္စီးပြား ေရးလုပ္ငန္း မွ မယွဥ္ ႏိုင္ေလာက္ ေအာင္ ဖြံ႔ၿဖိဳး လာတယ္။ ခႏၶာ ရွိသေရြ ႔ ေ၀ဒနာ ရွိမွာ မို႔ ေဖာက္သည္ မရွိမွာ ဘယ္ေတာ့ မွပူ စရာ မလိုတဲ့ လုပ္ငန္းကိုး။ More

Life Cycle (5)

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာကို သံသရာ ဟုေခၚသည္ (၅)

က်န္းမာေရး စံနစ္ ႏွင့္ က်န္းမာေရး အသံုး စရိတ္
WHO ရဲ ႔ Health System Performance Index အရ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အေကာင္းဆံုး ကေန အဆိုးဆံုး တိုင္းျပည္ ထိ အဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္ငံေတြ ကိုအမွတ္စဥ္ ခ်လိုက္တဲ့ အခါ ကမၻာ့အေကာင္းဆံုး ဆရာ၀န္၊ သမားေတာ္ ႀကီးမ်ား စုစည္းရာ လို႔လက္မ ေထာင္ေနတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ဟာ နံပါတ္၀မ္း တစ္၊ ဂဏန္း တစ္ပဲ လို႔ ထင္တစ္လံုး နဲ႔ေန ၾကရာ က တကယ္တမ္း မွာေတာ့ အဆင့္ (၃၉) မွာသာ ရပ္တည္ ရရွာ တယ္။ More

Life Cycle (4)

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာ ကိုသံသရာ ဟုေခၚသည္ (၄)

က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈ ႏွင့္ က်န္းမာေရး စံနစ္
က်န္းမာ ဖို႔ ဘာအေရး ႀကီးသလဲ ?
ဒီေမးခြန္း ကိုေျဖဖို႔ လူမ်ိဳး တစ္ရာ့ တစ္ပါး မွာ အေျဖ တစ္ရာ့ တစ္မ်ိဳး၊ ပါပ လူမ်ိဳး ကိုးဆယ့္ကိုး မွာ အေျဖ ကိုးဆယ့္ကိုးမ်ိဳး ရွိေနမွာ အေသ အခ်ာ ပါပဲ။ ပုဂံ ရာဇ၀င္ ကို တုတ္ထမ္း ၿပီးျငင္း ရတယ္ ဆိုသလို ပဲ ဒီေမးခြန္း ရဲ ႔ အေျဖ မွာလည္း လူတစ္ကိုယ္၊ အႀကိဳက္ တစ္မ်ိဳး မို႔ တုတ္ထမ္း ေျဖၾက ရမွာ မ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ အမ်ားညီ ဤကို ကြ်ဲဖတ္ လို႔ရမဲ့ အေျဖမ်ိဳး ေတြက ေတာ့ သင့္တင့္ ေလွ်ာက္ပတ္ တဲ့အာဟာရ ကိုမွီ၀ဲ၊ ဥတု ရာသီ နဲ႔ သဟ ဇာတ ျဖစ္ေအာင္ ေနထိုင္ ၀တ္ဆင္၊ မက္ဒီကယ္ ခ်က္ အပ္ ေခၚ လိုအပ္ တဲ့ေဆးစစ္ မႈေတြ မွန္မွန္လုပ္၊ ေရာဂါ ျဖစ္ရင္ တတ္ကြ်မ္း နားလည္သူ ဆရာ၀န္ ႀကီးမ်ား နဲ႔ ေစာေစာ စီးစီး ျပသ၍ ကုသမႈ ခံယူ ဆိုတာမ်ိဳး ေတြေျဖၾက မွာေပါ့။
သူ႔ အထြာ နဲ႔ သူက်ိဳးေၾကာင္း ဆီေလွ်ာ္ တဲ့ဒီ အေျဖေတြ ကိုမွားတယ္ လို႔ပစ္ပစ္ ခါခါ ျငင္းပါယ္ စရာ အေၾကာင္းမရွိပါ။ သို႔ေသာ္ က်န္းမာ ဖို႔ အေရး အႀကီးဆံုး အေၾကာင္း တစ္ခုတည္း ေျပာပါ ဆိုရင္ေတာ့ အေတာ္ ေလးကို အေျဖရ ၾကပ္လိမ့္မယ္။ More

Life Cycle (3)

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာကို သံသရာ ဟုေခၚသည္ (၃)

သမား ႏွင့္ သူ၏၀န္ေဆာင္ မႈမ်ား
ေရွးအခါ ကသမား နဲ႔ လူနာ ဆက္ဆံေရး ဟာေစတနာ ကိုအရင္း တည္တဲ့ ဆရာ-ဒကာ ဆက္ဆံေရး မ်ိဳးျဖစ္ခဲ့ တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ တို႔ ျမန္မာ့ လူေဘာင္ အဖြဲ႔အစည္း ရဲ ႔စံအရ ေရာဂါ ေ၀ဒနာ ေပ်ာက္ကင္း ခ်မ္းသာခဲ့ရင္ ကုသ ေပးတဲ့ သမား ေတာ္ ကို အသက္ သခင္ ေက်းဇူးရွင္ အျဖစ္ အနေႏၲာ၊ အနႏၲ ငါးပါး ေလာက္နီးပါး သေဘာထား တတ္ၾက ၿပီး ေ၀ဒနာ မသက္သာ ခဲ့ရင္ ကံကိုသာ အျပစ္ ပံုခ် လို႔ ကုသ ေပးသူ သမားေတာ္ မ်ားမွာ နဘယံ-ေဘးမရွိ၊ ဒါေၾကာင့္ ေရွးေခတ္ ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႔ အစည္း မွာ သမားေတာ္၊ ဆရာ၀န္ မ်ားဟာ လူသား နဲ႔ ဘုရား ၾကား ကတန္ခိုးရွင္ နတ္ေဒ၀တာ ေလာက္ကို တန္ဖိုးထား ရိုေသ ျခင္းခံခဲ့ ၾကရ ဖူးတယ္။ ခုထက္ထိ လည္းဒီလို ရိုေသ ေလးစား မႈမ်ိဳးေတြ ရွိသင့္ သေလာက္ ရွိေနတုန္းပါ။ သို႔ေသာ္—— More

Life Cycle (2)

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာကို သံသရာ ဟုေခၚသည္ (၂)

ေရာဂါႏွင့္ သမား
နာျခင္း သို႔မဟုတ္ ေရာဂါ ဖိစီး ႏွိပ္စက္ ျခင္းခံ ရသူ မ်ားကို လြယ္လြယ္ ကူကူ လူနာ လို႔ အမည္ေပး ကင္ပြန္းတပ္ ၾကပါ တယ္။ လူနာ ျဖစ္လာ တဲ့အခါ လူသားရဲ ႔ ဇာတိ စိတ္အရ၊ ခံစား ေနရ တဲ့ ေ၀ဒနာ ကိုအျမန္ ဆံုးေပ်ာက္ ကင္းခ်မ္းသာ ခ်င္ၾကတယ္။ ေပ်ာက္ကင္း ဖို႔နည္းလမ္း ေတြကိုလည္း ရွာၾက ေဖြၾက တယ္။ ေ၀ဒနာ အျပင္း အထန္ ခံစား ေနရ တာကို ဘာမွ မလုပ္ပဲ ငုတ္တုတ္ ေပထိုင္ ၿပီး သူ႔ဘာသာ သူ ျပန္ေကာင္း ေအာင္ ေစာင့္တဲ့သူ မရွိ ဘူးလို႔ မေျပာ ႏိုင္ေပမဲ့ အလြန္ အင္မတန္ နည္းပါး ပါလိမ့္မယ္။ မည္သည့္ တန္ဖိုး ကိုေပးဆပ္ ရသည္ ျဖစ္ေစ ကိုယ္ခံစား ရတဲ့ ေ၀ဒနာ ကို ပိန္းၾကာ ဖက္တြင္ ေရ မတင္ သလို အျမန္ ဆံုး သာေပ်ာက္ ကင္းခ်င္ ၾကသမို႔ သမား ေခၚတဲ့ ေ၀ဒနာ ကိုေပ်ာက္ ကင္းေအာင္ ကုသ ေပးႏိုင္စြမ္း ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္ မ်ားရဲ ႔ အခန္း ကဏၭ ဟာ လူ႔ေဘာင္ ေလာက မွာ အေရးပါ လာပါတယ္။ More

Life Cycle (1)

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရာကို သံသရာ ဟုေခၚသည္ (၁)

လူနာ ႏွင့္ ေရာဂါ
ေလာက မွာ လူရယ္ လို႔ျဖစ္ လာၿပီ ဆိုကတည္းက ေရွာင္လႊဲ မရတဲ့ အိုျခင္း၊ နာျခင္း၊ ေသျခင္း ဆိုတဲ့ ဒုကၡ ေတြနဲ႔ လူသား အားလံုး ႀကံဳေတြ႔ၾက ရမွာ ေျမႀကီး လက္ခတ္ မလြဲ။ ဒီဒုကၡ သံုးပါး ထဲမွာ အိုျခင္း နဲ႔ ေသျခင္း ကိုလူေတြ ေၾကာက္ၾက တယ္ ဆိုေပမဲ့ ေျပာစမွတ္ ျပဳေလာက္ေအာင္ ဖိန္႔ဖိန္႔တုန္ ျပားျပား၀ပ္ ေၾကာက္တာ မ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဖူး။ ရင္ဆို လိုသည္ ျဖစ္ေစ၊ မဆိုင္ လိုသည္ ျဖစ္ေစ၊ တစ္ေန႔ ေတာ့ အားလံုး ႀကံဳေတြ႔ ၾကရမဲ့ ျဖစ္စဥ္ ေတြမို႔ အတန္ အသင့္ တရား ႏွလံုး သြင္းႏိုင္ ၾကတယ္။ ေတြ႔လည္း မေတြ႔ခ်င္၊ ဘယ္အခ်ိန္ ေတြ႔မယ္ မွန္းလည္း မသိ၊ ႀကံဳရ မွာကို လည္းေၾကာက္၊ ျဖစ္လာ ခဲ့ရင္ လည္း ငါ့မွ ကံကြက္က်ား ၿပီးျဖစ္ ရေလျခင္း၊ ေလာက ႀကီးက ငါ့ကို ရက္စက္တယ္။ မတ ရား လိုက္တာ၊ ငါေလး သနား ပါတယ္—— ဒီလို ဒီလို ယူႀကံဳး မရ၊ အပူလံုး ႂကြ စရာေတြ ျဖစ္ေအာင္ ပိုးစိုး ပက္စက္ လုပ္ႏိုင္ တာက ေတာ့ နာျခင္း တရား သို႔မဟုတ္ ေရာဂါ ဖိစီး ႏွိပ္စက္မႈ ပါပဲ။
More

Calender

February 2012
M T W T F S S
« Jan    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829  
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.